Hejmara Duyem a E-Fanzîna "Sînemaya Serbixwe" Derket!

Hejmara duyem a e-fanzîna "Sînemaya Serbixwe" derket!. Di nava rûpelên fanzîna “Sînemaya Serbixwe”yê de, nivîs, gotar, hevpeyivîn, nûçe û naverokên ku li ser sînemayê, çand-hunerê hatine amadekirin, cih digirin.

Lînka E-Fanzîna "Sînemaya Serbixwe" Hejmar 2: 

Ji Edîtor

Silav û rêz xwînerên hêja!

Piştî hejmara yekemîn a fanzîna sînema, çand-hunerê bi kurdî “Sînemaya Serbixwe” salek derbas bû û hejmara duyemîn a fanzîna me, li pêşberî xwendevanên xwe ye.

Hunera Heftemîn “Sînema” ji gelek huner û çand û dîsîplînên jiyanê pêk tê û têde reng û dengên cuda û nû yên xwezaya jiyanê dihewîne. 

Ev hunera ciwan ji sala 1895’an vir de weke wêneyan, bi awayên cur bi cur, erdnîgariya xweza û jiyanê xuya dike û bi saya wê jiyan, dem, deng û rengan watedar dibin û wê mijar û pirsgirêkên heyatê rave dike û digihîne mirovan. 

“Hunera Heftemîn, di nav rojên jandar û tarî de dibe hêviyeke germ û ronak, û bihara wê bêdemsal şîn tê û vedibe…” Rû û çavên sinemayê, sînorên ku li ser cîhanê radike û ew dikare bi demê re hemû xeletî û pêşdaraziyan tune bike...”

Sala par, di meha Tîrmehê de malpera www.sinemayaserbixwe.com’ê dest bi weşanê kir û weşanê xwe yên li ser sînema û çand-hunerê didomîne. Em ji bo sêwirandina logoya malperê gelek spasî Jujî Tasarim ve dikin.

Wekî ku hejmara yekemîn, di hejmara nû ya fanzîna me ya “Sînemaya Serbixwe” de jî, nivîs, gotar, hevpeyivîn, nûçe û naverokên cur bi cur cih digirin.

Federico Fellini di 100 saliya xwe de

Hosteyê mezin ê dîroka sînemayê Federico Fellini, îsal di 100'emîn saliya xwe de ye. Fellini di salvegera rojbûna xwe de, dê li gelek herêmên cîhanê bi rêzeke çalakiyan bê bibîranîn.

20'ê meha Rêbandana sala 1920 rojbûna hosteyê mezin ê hunera sînemayê Federico Fellini ye û di vê çarçoveyê de, dê di nava sala 2020'ê de ji bo 100'emîn rojbûna derhêner Felliniyî li seranserî cîhanê bi rêzeke çalakiyan bêne li darxistin.

Li gorî nûçeya ku di kovara Altyazi'yê de cih digire, ji bo 100'emîn rojbûna derhêner Fellini, li gelek herêmên cîhanê, dê bi rêzeke çalakîyan bêne lidarxistin.

Çalakiya yekem a bo bîranîna derhêner Federico Fellini hatiye amadekirin, dê di dîroka 20'ê Rêbandanê de, li bajarê Riminiya Îtalyayê ku Federico Fellini têde hatibû dinê, di muzeya Federico Fellini ya Navneteweyî de bê li darxistin. Muzeya Servekirî, gelek cihên navenda bajarê Rimiyê digire nav xwe û têde kelayeke Serdema Navîn ku ji bo pêşengeha bi navê ‘Fellini 100 and The Dolce Vita’ hatibû tehsîs kirin, jî heye.

Ji aliyê mîmar Renzo Renzo ve, hin enstelasyon û ekrana lîkît ji bo bîranîna Federrico Fellini hatine çêkirin û retrospektifên fîlmên wî, dê li Academy Museum of Motion Picturesê bêne pêşandan. Bernameya guhêzbar (seyar) a muzeyê diçe li gelek cihên cîhanê û dê li saziyên sînemayê derbikeve li pêşberî hunerhezan.

Sêwirinerê produksiyonê Dante Ferreti li bajarê Romayê, bi Federico Fellini re ji bo gelek fîlman hevkarî kirine û entelasyoneke ku ji aliyê Ferretti ve hatiye sêwirandin û stûdyoya bi navê 'Cinecittà' ku ji aliyê Fellini ve bi dehan salan hatiye bikar anîn, dê li Teatro 5'ê bêne pêşandan.

Enstîtuya Fîlman a Brîtanyayê (British Film Institute) bernameya nîşandana fîlmên Federico Fellini amadekirine û wê bername du mehan bidome.

Fîlmê "La Dolce Vita" (1960) yê Federico Fellini, di çarçoveya 100'emîn saliya wî de hatiye restorekirin û wê di meha Adarê de li gelek welatên cîhanê bêne nîşandan.

Derhênerê navdar ê Îtalyayê Federico Fellini, mora xwe li hunera sînemayê da û di dîroka 31'ê meha Cotmeha 1993'ê de jiyana xwe ji dest da. Derhêner, li seranserî cîhanê bi fîlmên xwe yên wekî; "Lo Sceicco Bianco" (1952), "La Strada" (1954), "I Vitelloni" (1953), "İl Bidone" (1955), " Le Notti di Cabiria" (1957), "La Dolce Vita" (1960), "8½: Otto e Mezzo" (1963), "Giulietta Degli Spiriti" (1965), "Roma" (1972), "Amarcord" (1973), "E La Nave Va" (1983) û "Ginger e Fred" (1986) ve tê naskirin.

Nûçe-Nivîs: Rûmet Med

Albûma nû ya Rewşan Çelîker, "Tov" derket

Albûma nû ya hunermenda muzîka kurdî Rewşan Çelîker, bi navê "Tov" ji CK Music Productionê derçû û li ser platformên dîjîtalê jî hate weşandin. Albûma duyem a hunermend Rewşan Çelîkerê, ji 10 stranên
zaravayê kurmancî ya kurdî ve pêk tê.

Albûma nû ya Rewşan Çelîker, bi navê "Tov" di 10'ê Rêbandanê de ji CK Music Productionê derket û li ser platformên dîjîtalê jî hate weşandin.

Di albûma 'Tov'ê de, helbest û gotinên hunermend, helbestvan û rewşebîrên wekî Fêrikê Ûsiv, Kamiran Alî Bedirxan, Aram Tigran Dr. Ahmet Kaya û Mirady jî cih digirin û têde hin besteyên Rewşen Çelîkerê jî henin.


https://music.apple.com/tr/album/tov/1492837943?l=tr

Konsera danasîn a (lansman) albûma 'Tov'ê dê di dîroka 29'ê meha Rêbendanê de li İstanbul Moda Sahneyê bê lidarxistin.

Dîrektorê albûma 'Tov'ê Hakan Gurbuz, di heman demê de aranjekerê stranan e. Di albûmê de, sazamûrên (enstrûman) kevneşopî û nûjen hatine bikar anîn û muzîkvanên wekî; Îsmaîl Altûnbaş (perkusyon), Ûmût Şenyaylar (keman), Hazal Akkerman (viyolonsel), Cenk Erdogan (gîtar), Çoşkûn Karademîr (kopûz), Omer Arslan (dahol), Bekîr Şahîn Baloglu (ûd), Onur Nevşehîr (klavye) û Erdî Arslan (tûtîk/klarnet) jî cih digirin. Albûma 'Tov' bi awayekî cureya Progresif Folk hat amedekirin û mix û materinga Tov'ê Evren Arkman çêkiriye.

Rewşan Çelîker kî ye?

Hunermenda muzîka kurdî Rewşan Çelîker Beşa PDR ya Zanîngeha Enqereyê xilas kir û li dû, Lîsansa Bilind a Lîstikvanê ya Zanîngeha Bahçeşehîrê de xwend û di heman demê de, perwerdehiya keman, armonî û vîyolayê wergirt.

Hunermend Rewşan Çelîker li gelek festîval û çalakîyan ligel Orkestraya Pera Jazz, Orkestraya Ode ya İTU û Halîç, Komeleya Çagdaş Muzîk û Orkestraua Muzîkên Fîlman a Stenbolê konseran da û di komên Acustic Modds û Horizonê de weke kemanker û vokalîst xebitî. Hunermend, di projeya çandî ya Yekîtiya Ewropayê ya bi navê "Orkestraya Senfonî ya Newayên Aşîtî" de, li Ermenîstan û Gurcistanê, bi Şefê Orkestrayê Aram Talalyan re xebitî.

Di Repetuwara hunermenda navdar kurd Rewşan Çelîker de, arşîva muzîkan a radyo Êrîvan (1930) û radyoya Bexdayê û berhevkirinên hunermendê navdar ê ermen Gomida Vartabedî ciyekî girîng digirin.

Hunermend bi salan zaravakirin (dengdayîn) jî kir û di gelek fîlm û lîstika şanoyê de leyîstin. Rewşen Çelîker, li gelek bajarên welêt û cîhanê, konserên xwe didomîne.

Projeyên Rewşan Çelîker

*Belgefîlmê "Dengên Bakûr" (2014) ku qala kevnaşopa devkî ya jinan a Kurdî û hişa çandî ve dike, amadekir û pêşkêşkeriya wê kir.
*Albûma xwe ya yekem a bi navê "Ax Lê Wesê" (2018) ku ji qeydên malê û hatine ber bi bîrkirinê, ve pêk tê weşand.
*Di sala 2019'ê de, 4 Singleê xwe yên; "Kirasê Te", "Azîzakam", "Bingol" û "Desmala Min" weşandin.

Çavkanî: Bianet û http://www.rewsanceliker.com/

Nûçe: Rûmet Med

NASA ji navenda Komstêrka Kadizê dîmenan girtin.

Daîreya Feza û Hewakariyê ya Neteweyî ya DYA'yê (NASA), ji bo Stêrnasîya Enfarûjê, bi Teleskopa Çavdêrxaneya Stratosferê (SOFİA) ve, ji navenda Komstêrka (Galaksî) Kadizê dîmenan girtin û van dîmênên balkêş qeyd kirin.

Li gorî nûçeya ku di malpera Euronewsê cih digire, Daîreya Feza û Hewakariyê ya Neteweyî ya DYA'yê li ser Teleskopa Çavdêrxaneya Stratosferê ji ji navenda Komastêrka Kadizê ku ji cîhanê 600 sala ronî ve dûr e, di meha Tîrmeha sala 2019'ê de hin dîmenan girtin. Van dîmenan ku ji Nîvkada Başûr bi kameraya Enfarûj ve hatine qeyd kirin, di malpera NASAyê hatin weşandin.

Teleskopa Çavdêrxaneya Stratosfer
(SOFİA) di ser balafireke Boeing de, li atmosferê, bi kalîteya bilind dîmenan hilgirtine û teleskop, gelek tiştên nediyar dibîne û ji bo famkirina pêkhatina stêrkan agahiyên girîng didin mirovan.

Di dîmena panoramayê de, gelek komên stêrkan ên wekî Arches û Quintuplet xuya dibin. Piraniya stêrkan li Koma stêrkan a Archesê cih digirin û koma stêrkan a bi navê Quintuplet jî di nava xwe de komên wisa dihewîne ku van stêrkan ji ronîya rojê mîlyon carî geştir in.

Stêrk, ji parçikên piçûk ên ku di navbera ewrên gaz û xubarê de, pêk tên û geşedanên xwe bi awayên cuda didomînin. Di navenda Komstêr (Galaksî) de çalereşek heye û bi demê re hin stêrkan ji ber hin sedeman têde winda dibin.

Nûçe-Nivîs: Rûmet Med

Derhênerê navdar ê Filîpinî Lav Diaz

Derhênerê navdar ê Filîpinî Lav Diaz ji dawî ya salên 1990'an bi vir de gelek fîlman kişandine û yek ji nûnerên herî serketî yên "Sînemaya Hêdî" ye. Demên fîlmên derhêner Lav Diazî, di navbera 2.5 û 10.5  demjimêran de diguherin.

Derhênerê navdar Lav Diaz li seranserî cîhanê, bi fîlmên xwe yên wekî;  "Melancholia" (2008), "Norte, Hangganan ng Kasaysayan / The End of History" (2013), "From What Is Before" (2014), "The Woman Who Left 8.0/10."(2016),  "Hele Sa Hiwagang Hapis" (2016),ve tê naskirin.

Fîlmên fîlmên Lav Diazî, Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Venedîkê jî têde, di bernameya gelek festîvalên fîlman de hatin nîşandan û xelat standin/wergirtin. Fîlmê "Ebolusyon Ng İsang Pamilyang Pilipino" yê #LavDiaz 10.5 saet e û fîlmê "Death in the Land of the Encantos" jî 9 saetan didome.

Fîlmografiya Derhêner Lav Diaz: https://www.imdb.com/name/nm0225010/

Nivîs: Rûmet Med

Muzîkên rengîn û balkêş ên fîlmê “Amélie”

Fîlmê “Amélie” (2001) ku 5 caran bo Xelatên Oscarê weke berendam hatibû nîşandan û mohra xwe li dîroka sînemayê daye û bi mijar, reng, atmosfer û newayên muzîkên xwe ve fîlmekî balkêş e.

Çîroka fîlmê “Amélie” li Montmartre ya Parîsê diqewime û jiyana jineke ciwan a bi navê “Amélie” ku li bajêr li cafeyekê garson e, dike û jiyana wê ya jidil û tije hezkirin nîşan dide. “Amélie” ji aliyê Jean-Pierre Jeunet ve hat kişandin û senaryoya wê Jean Pierre Jeunet, Guillaume Laurant nivîsandin. Audrey Tautou di fîlmê de weke serlîstikvan cih girt û muzîkên fîlmê jî Yann Tiersen çêkirine.  Muzîkên "Amélie" ji 20 muzikên rengîn û balkêş pêk tê û van muzîkên jidil dil û ruhê mirovan germ dikin.

Fîlmê “Amélie”, li Xelatên Fîlman ên Ewropayê, Xelata Fîlmê Herî Serketî û 4 Xelatên Césarê û du jî xelatên BAFTA’yê girtibûn û her wiha 5 caran ji bo Xelatên Oscarê weke berendam hatibû nîşandan. “Amélie" mora xwe li dîroka sînemaya cîhanê daye û yek ji klasîkên hunera sînemayê ye.

Nûçe-Nivîs: Rûmet Med

Nûçe - Sînemaya Serbixwe - www.sinemayaserbixwe.com