4 Kasım 2020 Çarşamba

Li gorî Akira Kurosawayî 100 fîlmên herî serketî yên dîroka sînemayê

Nivîs-Amadekar: Rûmet Med

Derhêner-senarîstê mezin ê cîhanê Akira Kurosawa yek ji sînemavanên mezintir ên dîroka cîhanê û yek ji pêşengên herî serketî yên rêbaza “Pêla Nû ya Japonyayê” ye ku bi gelek berhemên sereke yên xwe re mora xwe li hunera heftemîn daye. Kurosawa, di fîlmên xwe de qala çîrokên jiyan ên bindest û mezlûmên cîhanê dike û hêvî û têkoşîna wan ên jiyanê nîşan dide, û atmosferên fîlmên wî wekî xewnan diherike.

Xelatgirtî yên Oscarê (Xelatên Akademiyê) û Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Venedîkê Akira Kurosawa di jiyana xwe ya hunerê de, senaryoyên ji zêdetirî 70 fîlman nivîsandine û ji zêdetirî 30 fîlman birêvebiriye. Derhêner, li cîhanê herî zêde bi fîlmên xwe yên wekî; "Sanjiro Sugata”, "Rashomon" ,"Shichinin No Samurai", "Yojimbo", "Ran", "İkuru", "Dersu Uzala", “Yoidore Tenşi", "Yocimbo", “Rhapsody in August” re tê naskirin.

Lîsteya ku "Li gorî Akira Kurosawayî 100 fîlmên herî serketî yên dîroka sînemayê", di pirtûka bi navê "Yume wa tensai de aru" (A Dream is a Genius, 1997) ya derhêner Akira Kurosawayî de cih digrin ku ji aliyê kurê wî yê Kazuko Kurosawayî ve hatibû weşandin. Di lîsteya ku ji aliyê kurê wî hatibû parvekirin de ji gelek welatên cîhanê; gelek fîlmên klasîk û girîng ên dîroka sînemayê jî hene. (*Fîlmên ku di nava lîsteyê de cih digrin weke kronolojîk, sala kişandanên wan hatine rêzkirin.)

1. Broken Blossoms or The Yellow Man and the Girl (Griffith, 1919) USA
2. Das Cabinet des Dr. Caligari [The Cabinet of Dr. Caligari] (Wiene, 1920) Germany
3. Dr. Mabuse, der Spieler – Ein Bild der Zeit [Dr. Mabuse, the Gambler] (Lang, 1922) Germany
4. The Gold Rush (Chaplin, 1925) USA
5. La Chute de la Maison Usher [The Fall of the House of Usher] (Jean Epstein, 1928) France
6. Un Chien Andalou [An Andalusian Dog] (Bunuel, 1928) France
7. Morocco (von Sternberg, 1930) USA
8. Der Kongress Tanzt (Charell, 1931) Germany
9. Die 3groschenoper [The Threepenny Opera] (Pabst, 1931) Germany
10. Leise Flehen Meine Lieder [Lover Divine] (Forst, 1933) Austria/Germany

11. The Thin Man (Dyke, 1934) USA
12. Tonari no Yae-chan [My Little Neighbour, Yae] (Shimazu, 1934) Japan
13. Tange Sazen yowa: Hyakuman ryo no tsubo [Sazen Tange and the Pot Worth a Million Ryo] (Yamanaka, 1935) Japan
14. Akanishi Kakita [Capricious Young Men] (Itami, 1936) Japan
15. La Grande Illusion [The Grand Illusion] (Renoir, 1937) France
16. Stella Dallas (Vidor, 1937) USA
17. Tsuzurikata Kyoshitsu [Lessons in Essay] (Yamamoto, 1938) Japan
18. Tsuchi [Earth] (Uchida, 1939) Japan
19. Ninotchka (Lubitsch, 1939) USA
20. Ivan Groznyy I, Ivan Groznyy II: Boyarsky Zagovor [Ivan the Terrible Parts I and II] (Eisenstein, 1944-46) Soviet Union

21. My Darling Clementine (Ford, 1946) USA
22. It’s a Wonderful Life (Capra, 1946) USA
23. The Big Sleep (Hawks, 1946) USA
24. Ladri di Biciclette [The Bicycle Thief] [Bicycle Thieves] (De Sica, 1948) Italy
25. Aoi sanmyaku [The Green Mountains] (Imai, 1949) Japan
26. The Third Man (Reed, 1949) UK
27. Banshun [Late Spring] (Ozu, 1949) Japan
28. Orpheus (Cocteau, 1949) France
29. Karumen kokyo ni kaeru [Carmen Comes Home] (Kinoshita, 1951) Japan
30. A Streetcar Named Desire (Kazan, 1951) USA

31. Thérèse Raquin [The Adultress] (Carne 1953) France
32. Saikaku ichidai onna [The Life of Oharu] (Mizoguchi, 1952) Japan
33. Viaggio in Italia [Journey to Italy] (Rossellini, 1953) Italy
34. Gojira [Godzilla] (Honda, 1954) Japan
35. La Strada (Fellini, 1954) Italy
36. Ukigumo [Floating Clouds] (Naruse, 1955) Japan
37. Pather Panchali [Song of the Road] (Ray, 1955) India
38. Daddy Long Legs (Negulesco, 1955) USA
39. The Proud Ones (Webb, 1956) USA
40. Bakumatsu taiyoden [Sun in the Last Days of the Shogunate] (Kawashima, 1957) Japan

41. The Young Lions (Dmytryk, 1957) USA
42. Les Cousins [The Cousins] (Chabrol, 1959) France
43. Les Quarte Cents Coups [The 400 Blows] (Truffaut, 1959) France
44. A bout de Souffle [Breathless] (Godard, 1959) France
45. Ben-Hur (Wyler, 1959) USA
46. Ototo [Her Brother] (Ichikawa, 1960) Japan
47. Une aussi longue absence [The Long Absence] (Colpi, 1960) France/Italy
48. Le Voyage en Ballon [Stowaway in the Sky] (Lamorisse, 1960) France
49. Plein Soleil [Purple Noon] (Clement, 1960) France/Italy
50. Zazie dans le métro [Zazie on the Subway](Malle, 1960) France/Italy

51. L’Annee derniere a Marienbad [Last Year in Marienbad] (Resnais, 1960) France/Italy
52. What Ever Happened to Baby Jane? (Aldrich, 1962) USA
53. Lawrence of Arabia (Lean, 1962) UK
54. Melodie en sous-sol [Any Number Can Win] (Verneuil, 1963) France/Italy
55. The Birds (Hitchcock, 1963) USA
56. Il Deserto Rosso [The Red Desert](Antonioni, 1964) Italy/France
57. Who’s Afraid of Virginia Woolf? (Nichols, 1966) USA
58. Bonnie and Clyde (Penn, 1967) USA
59. In the Heat of the Night (Jewison, 1967) USA
60. The Charge of the Light Brigade (Richardson, 1968) UK

61. Midnight Cowboy (Schlesinger, 1969) USA
62. MASH (Altman, 1970) USA
63. Johnny Got His Gun (Trumbo, 1971) USA
64. The French Connection (Friedkin, 1971) USA
65. El espíritu de la colmena [Spirit of the Beehive] (Erice, 1973) Spain
66. Solyaris [Solaris] (Tarkovsky, 1972) Soviet Union
67. The Day of the Jackal (Zinneman, 1973) UK/France
68. Gruppo di famiglia in un interno [Conversation Piece] (Visconti, 1974) Italy/France
69. The Godfather Part II (Coppola, 1974) USA
70. Sandakan hachibanshokan bohkyo [Sandakan 8] (Kumai, 1974) Japan

71. One Flew Over the Cuckoo’s Nest (Forman, 1975) USA
72. O, Thiassos [The Travelling Players] (Angelopoulos, 1975) Greece
73. Barry Lyndon (Kubrick, 1975) UK
74. Daichi no komoriuta [Lullaby of the Earth] (Masumura, 1976) Japan
75. Annie Hall (Allen, 1977) USA
76. Neokonchennaya pyesa dlya mekhanicheskogo pianino [Unfinished Piece for Mechanical Piano] (Mikhalkov, 1977) Soviet Union
77. Padre Padrone [My Father My Master] (P. & V. Taviani, 1977) Italy
78. Gloria (Cassavetes, 1980) USA
79. Harukanaru yama no yobigoe [A Distant Cry From Spring] (Yamada, 1980) Japan
80. La Traviata (Zeffirelli, 1982) Italy

81. Fanny och Alexander [Fanny and Alexander] (Bergman, 1982) Sweden/France/West Germany
82. Fitzcarraldo (Herzog, 1982) Peru/West Germany
83. The King of Comedy (Scorsese, 1983) USA
84. Merry Christmas Mr. Lawrence (Oshima, 1983) UK/Japan/New Zealand
85. The Killing Fields (Joffe 1984) UK
86. Stranger Than Paradise (Jarmusch, 1984) USA/ West Germany
87. Dongdong de Jiaqi [A Summer at Grandpa’s] (Hou, 1984) Taiwan
88. Paris, Texas (Wenders, 1984) France/ West Germany
89. Witness (Weir, 1985) USA
90. The Trip to Bountiful (Masterson, 1985) USA

91. Otac na sluzbenom putu [When Father was Away on Business] (Kusturica, 1985) Yugoslavia
92. The Dead (Huston, 1987) UK/Ireland/USA
93. Khane-ye doust kodjast? [Where is the Friend’s Home] (Kiarostami, 1987) Iran
94. Baghdad Cafe [Out of Rosenheim] (Adlon, 1987) West Germany/USA
95. The Whales of August (Anderson, 1987) USA
96. Running on Empty (Lumet, 1988) USA
97. Tonari no totoro [My Neighbour Totoro] (Miyazaki, 1988) Japan
98. A un [Buddies] (Furuhata, 1989) Japan
99. La Belle Noiseuse [The Beautiful Troublemaker] (Rivette, 1991) France/Switzerland
100. Hana-bi [Fireworks] (Kitano, 1997) Japan

Çavkanî: https://www.filmloverss.com/akira-kurosawanin-en-iyi-100-filmi/

Ji bo lînka nivîsa "Hosteyê vegotina dîtbarî û helbestkî: Akira Kurosawa"

Sînemaya Serbixwe - www.sinemayaserbixwe.com

Li gorî Ingmar Bergmanî 35 fîlmên favorî

Nivîs-Amadekar: Rûmet Med

Hin caran em di rûpelên platforma Sînemaya Serbixwe de, kurtejînenigariyên derhênerên sînemayê û li gorî wan lîsteyên fîlmên baştirîn an jî fovariyên wan amade dikin û ji bo sînemahezan parve dikin. Di dîroka sînemayê de lîsteyên fîlman ên wisa gelek girîng in, ji bo temaşevan û xwînerên sînemayê dibin rêyeke geş û ronî.

Yek ji pêşengên heri serketî yên rêbaza sînemaya helbestkî, derhêner û senarîst Ingmar Bergman bi gelek fîlmên xwe yên klasîk bandorên mezin li hunera sînemayê kiriye û mora xwe li dîroka sînemayê daye. Derhênerê navdar ê Swêdê Ingmar Bergman lîsteyeke fîlman ên ku herî zêde bandor li wî kirine amadekiriye û di nava lîsteyê de ji fîlmên gelek derhênerên navdar ên welatên cîhanê; gelek klasîkên sînemayê û fîlmên xelatgirtî jî cih digrin. Derhênerê nemir Ingmar Bergman di sala 2007'ê de çû dilovaniya xwe. (*Lîsteya fîlmên favorî, ji sala 1918'ê heta 2000ê li gorî dîroka kişandinên wan hatine rêzkirin)

Li gorî Ingmar Bergmanî 35 fîlmên favorî:

1. "Berg-Ejvind och hans hustru" (The Outlaw and His Wife, 1918) / Derhêner: Victor Sjöström û Senaryo: Victor Sjöström, Sam Ask

2. "The Phantom Carriage" (Körkarlen, 1921) / Derhêner: Victor Sjöström û Senaryo: Selma Lagerlöf (novel), Victor Sjöström

3. "Gösta Berlings Saga" (The Saga Of Gosta Berling,1924) / Derhêner: Mauritz Stiller û Senaryo: Mauritz Stiller , Ragnar Hylten-Cavallius

4. "Der letzte Mann" (1924) / Derhêner: F.W. Murnau û Senaryo: Carl Mayer

5. "Faust: Eine deutsche Volkssage" (1926) / Derhêner: Friedrich Wilhelm Murnau û Senaryo:  Johann Wolfgang Goethe , Gerhart Hauptmann , Hans Kyser

6. "Sunrise: A Song of Two Humans" (1927) / Derhêner: F.W. Murnau û Senaryo: Carl Mayer, Hermann Sudermann

7. "La Passion De Jeanne D'arc" (1928) / Derhêner: Carl Theodor Dreyer û Senaryo: Carl Theodor Dreyer , Joseph Delteil

8. "The Circus" (1928) / Derhêner û Senaryo: Charlie Chaplin

9. "Pépé le Moko" (1937) / Derhêner: Julien Duvivier û Senaryo: Jacques Constant

10. "Hôtel du Nord" (1938) / Derhêner: Marcel Carné û Senaryo: Henri Jeanson, Jean Aurenche, Eugène Dabit

11. "Le Quai Des Brumes" (1938) / Derhêner: Marcel Carné û Senaryo: Jacques Prévert

12. "Le Jour se Léve" (1939) / Derhêner: Marcel Carné û Senaryo: Jacques Prévert, Jacques Viot

13. "Rashômon" (Rashomon,1950) / Derhêner: Akira Kurosawa û Senaryo: Akira Kurosawa, Shinobu Hashimoto, Ryunosuke Akutagawa

14. "Sunset Boulevard" (1950) / Derhêner: Billy Wilder û Senaryo: Billy Wilder, Charles Brackett, D.m. Marshman Jr.

15. "Journal D'un Cure De Campagne" (1951) / Robert Bresson û Senaryo: Robert Bresson , Georges Bernanos

16. "Les vacances de Monsieur Hulot" (Mr. Hulot's Holiday, 1953) / Derhêner: Jacques Tatischeff û Senaryo: Jacques Tatischeff, Pierre Aubert, Jacques Lagrange, Henri Marquet

17. "La Strada" (1954) / Derhêner: Federico Fellini û Senaryo: Federico Fellini, Giulietta Masina, Richard Basehart

18. "Psycho" (1960) / Derhêner: Alfred Hitchcock û Senaryo: Joseph Stefano

19. "La Dolce Vita" (1960) / Derhêner: Federico Fellini û Senaryo: Federico Fellini, Ennio Flaiano, Tullio Pinelli, Brunello Rondi

20. "La Notte" (1961) / Derhêner: Michelangelo Antonioni û Senaryo: Michelangelo Antonioni, Tonino Guerra, Ennio Flaiano

21. "Kvarteret Korpen" (‎Raven's End, 1963) / Derhêner û Senaryo: Bo Widerberg

22. "The Raven's End" (1963) / Derhêner:Michelangelo Antonioni û Senaryo: Tonino Guerra, Michelangelo Antonioni, Edward Bond, Julio Cortázar

23. "Andrey Rublev" (Andrey Rublyov, 1966) / Derhêner: Andrey Tarkovski û Andrey Konchalovsky , Andrey Tarkovski

24."Syskonbädd 1782" (My Sister, My Love, 1966) / Derhêner: Vilgot Sjöman û Senaryo: John Ford, Vilgot Sjöman

25. "Utvandrarna" (The Emigrants, 1971) / Derhêner: Jan Troell û Senaryo: Bengt Forslund, Jan Troell, Vilhelm Moberg

26. "Edvard Munch" (1974) / Derhêner û Senaryo: Peter Watkins

27. "Ett Anständigt Liv" (A Respectable Life / A Decent Life, 1979) / Derhêner û Senaryo: Stefan Jarl

28. "Dyrygent" (The Conductor, 1980) / Derhêner: Andrzej Wajda û Senaryo: Andrzej Kijowski

29. "Die bleierne Zeit" (The German Sisters / Marianne and Juliane, 1981) / Derhêner û Senaryo: Margarethe von Trotta

30. "My Life As A Dog" (1985) / Derhêner û Senaryo: Lasse Hallström

31.  "Festen" (The Celebration, 1988) / Derhêner: Thomas Vinterberg û Senaryo: Thomas Vinterberg, Mogens Rukov

32. "Show Me Love" (1998) / Derhêner û Senaryo: Lukas Moodysson

33. "American Beauty" (1998) / Derhêner: Sam Mendes û Senaryo: Alan Ball

34. "Magnolia" (1999) / Derhêner û Senaryo: Paul Thomas Anderson

 
35. "Traffic" (2000) / Derhêner: Steven Soderbergh û Senaryo: Stephen Gaghan, Simon Moore
 

*Derhêner-senarîstê sînema û şanoyê mezin Ingmar Bergman yek ji derhênerên herî serketî yên dîroka sînemayê ye û li cîhanê herî zêde bi fîlmên xwe yên wekî; “Smiles of a Summer Night” (1955) "The Seventh Seal” (1957), “Wild Strawberries” (1957), “Through A Glass Darkly” (1961) , “Persona” (1966),  “Fanny and Alexander” (1982), "Summer with Monika" (1953), "The Virgin Spring" (1960), "Winter Light” (1963), "Tystnaden” (1963), "Shame (1968)", "The Hour of the Wolf" (1968), "En Passion" (1969), "Cries and Whispers" (1972), "Scenes from a Marriage" (1973), "Face to Face" (1976), "Höstsonaten (1978)" û rêzefîlmê "Sarabanda” (2003). re tê naskirin.

Çavkanî: https://mubi.com/lists/ingmar-bergmans-favorite-films

Sînemaya Serbixwe - www.sinemayaserbixwe.com

2 Kasım 2020 Pazartesi

Hejmara duyem a Kovara Temaşeyê derket


 Nûçe: Rûmet Med

Kovara hunerî ya sînemayê ya bi kurdî "Temaşe"yê bi hejmara xwe ya duyemîn derket li pêşberî xwendevanên xwe. Di hejmara nû ya kovarê de; nivîs, hevpeyvîn, gotar û naverokên ku li ser gelek mijarên curbicur hatine amadekirin weşandine.

Hejmara nû ya Kovara bi kurdî Temaşeyê bi berga derhênerê navdar ê Yilmaz Guneyî derket li pêşberî xwendevanên xwe. Di rûpelên hejmara duyem a kovarê de, gelek nivîs û gotarên ku ji her sê zaravayên Kurdî cih digrin.

Jimara duyem a e-Kovara hunerî ya sînemayê "Temaşe"yê bi berga derhênerê nemir ê kurd Yilmaz Guneyî û bi sê zaravayên Kurdî yên Kurmancî, Kirmanckî (Zazakî) û Soranî derket. Di vê hejmara kovarê de hevpeyvîneke derbarê 10'emîn Festîvala Fîlmên Kurdî ya Berlînê û sînemaya Kurdî de bi kuratora bernameyê Leyla Toprak û Derhêna Hunerê Lea Drescher ra hatiye amadekirin. Ji bo hejmara nû li ser derhênerê nemir ê kurd Yilmaz Guneyî du nivîs cih digirin; nivîskar û lîstikvanê sînemayê Fatoş Yildizê nivîseke bi navê "Di Sînemaya Yilmaz Guney û Jean-Luc Godard da Mijara Netewperweriyê" û edîtorê kovarê Mehmûd Beyto jî nivîseke bi navê "Sînemaya Kurdî II - Yilmaz Güney" nivîsandine. Dawid Jikevir, di nivîsa xwe ya nû ya bi navê "Derketina Sînemayê II" de dîsa li ser dîrok û derketina sînemayê disekine. Kulîlk, di derbarê pirtûka nû ya Soner Sertî de nivîseke bi sernavê "Sînemaya Neteweke Bêdewlet" amadekiriye. Di jimara nû de du nivîsên nivîskarê sînema û çand-hunerê Welat Ramînazadî cih digirin, yek jê bi navê "Kompleksa Parsekiya Hezê û Eleqeya Sînemaya Kurdî" û nivîsên din jî bi kirmanckî bi sernavê "Mudaxelekerîya Fîlmê Pulp Fıctıonî" hatine nivîsandin. Amed Hesen ji bo vê hejmarê nivîseke li ser fîlma Milos Formanî Amadeusê nivîsandiye û Özal Sürmeli jî li ser rêzefîlma Black Mirrorê nirxandineke amadekiriye. Nivîskar Mutlu Can bi kirmanckî li ser derhêner Çayan Demîrelî û lêkolîner-nivîskar Dilazad Art di derbarê fîlma "Dema Hespên Serbxweş" nivîsandine. Di vê hejmarê de Pınar Yıldız li ser fîlma "Hewno Bêreng" ya Mehmet Ali Konarî û Serhat Aktaş jî nivîseke li ser mijara Tenduristî û Sînemayê amadekirine. Di rûpelên hejmara duyem a kovarê de, gelek nivîs û gotarên ku ji her sê zaravayên Kurdî hatine weşandin cih digirin.

Kovara Temaşe'yê her demsal ango çar mehê carekê tê weşandin. Xwedî û Berpirs û Edîtorên kovara Temaşe'yê Mehmud Beyto û Cîhan Ulus in û karê sererastkirina nivîsan; Amed Hesen, Mutlu Can, Osman Omer Aliyî kirine. Rûpelsaziya kovarê jî wekî gelek kovarên bi Kurdî Ridwan Xelîl çêkiriye. Bergsaziya kovarê ji aliyê GrafîKURD ve hatiye çêkirin.

Ji bo malper û lînka hejmara duyem a Kovara Temaşeyê: 

Sînemaya Serbixwe - www.sinemayaserbixwe.com