Jim Jarmusch: Yek ji nûnerê herî serkeftî yê Sînemaya Serbixwe

Nivîs: Rûmet Med

 Hunera sînemayê ji destpêka xwe û heta niha, dilop bi dilop wekî okyanûseke bêdawî mezin bûye û bi rengên nû û resen diherike. Di vê pevajoya herikîna hunera heftemîn de; gelek sînemagerên bêhempa, resen û serbixwe derketine ku bi fîlmên xwe bandorên mezin afirandine û mohra xwe li dîroka sînemayê xistine. Jim Jarmusch yek ji van derhênera ye.

Derhêner, senarîst, pevbestîner, çêker û lîstikvanê navdar ê hunera sînemayê Jim Jarmusch li seranserê cîhanê bi fîlmên xwe yên serbixwe û resen deng vedaye. Jarmusch, di koma muzîkê ya Del-Byzanteensê de jî weke klavyevan cih girtiye.

Jim Jarmusch li New Yorkê mezin bûye, di 22yê Rêbendana 1953yan de li bajarê Cuyahoga Fallsê yê girêdayî parêzgeha Ohioyê ya DYAyê hatiye dinê û di 1980î de yekem fîlmê wî yê bi navê “Permanent Vacation” ketiye vîzyonê.

Yek ji derhênerê herî serkeftî yê Sînemaya Serbixwe, derhêner Jarmusch piştî çar salan bi fîlmê xwe yê “Stranger Than Paradise” (1984) derket pêşberî temaşevanên sînemayê. Ev fîlm him ji bo sînemaya serbixwe ya nûjen fîlmekî girîng e, him jî vî fîlmî gelek kevneşopîyên çêkirina fîlman ên sînemaya Hollywoodê dan guhertin. Ev fîlm, qala hêvîyên sê ciwanan dike û rêwîtiya wan a ji New Yorkê ber bi herêmên Cleveland û Floridayê nîşan dide. Di sala 1986an de fîlmên Jim Jarmuschî yên; “Coffee and Cigarettes” (6 deqîqe, kurterêzefîlm) û “Down by Law” tên kişandin. Kurterêzefîlmên ““Coffee and Cigarettes”ê yek ji projeya herî girîng ya derhêner bû ku tê de Roberto Benigni û Steven Wright jî lîstin. Di nava kurterêzefîlman de “Coffee and Cigarettes: Memphis Version” (8 deqîqe, 1989), û “Coffee and Cigarettes: Somewhere in California” (12 deqîqe, 1993) jî cî digirin. Herwiha ev hemû kurtefîlm di sala 2003an de bi navê “Coffee and Cigarrettes” hatin nîşandan ku bi tevahî ji yanzdeh beşan pêk tên û di navbera lîstikvanên fîlmê de; Jac û Meg (Endamên koma muzîkê ya “The White Stripes”ê), Cate Blanchett, RZA, GZA, Bill Murray, Steve Coogan û Alfred Molina jî hebûn.

Fîlmê “Down by Law”, li ser çîroka du girtîyên gîrtîgeheke New Orleansê disekine û tê de lîstikvanên navdar ên Tom Waits, John Lurie û Roberto Benignî lîstine. Senaryoya fîlm Jim Jarmusch bi xwe nivîsîye ku weke reş-spî hatiye kişandin. Derhênerê serketî, di fîlmê xwe yê bi navê “Mystery Train” (1989) de behsa çîrokên mirovên li heman hotêlê dimînin dike û ji sê beşan pêk tê.

Piştî du salan fîlmê Jim Jarmuschî yê nû “Night On Earth” dikeve vîzyonê. Fîlm, di şevekê de li pênc bajarên 4 dewletan diqewime û çîrokên pênc ajovanên teksîyan tîne ser perdeya spî. Night On Earth, yek ji mînakên baştirîn û herî resen ê sînemaya serbixwe yê DYAyê ye.

Fîlmê derhêner Jim Jarmuschî yê “Dead Man” (1995) qala rastîhevhatina “William Blake” û çermsorekî bi navê “Tu Kes”ê dike û mijara fîlm di sedsala 19an de li Rojavayê Amerîkayê diqewime. “Dead Man” yek ji berhemên sereke yên Jarmyschî tê qebûl kirin û bi gotina wî fîlmekî “Psychedelic Western”ê (Acid Western) ye ku di nav xwe de hêmanên surrealîst û bêhempa yên cureya Westernê dihewîne û bi awayekî monokrom hatiye kişandin. Derhênerê dîmenê yê fîlm Robby Muller e û muzîk jî Neil Young çêkirine ku “Dead Man” ji aliyê rexnegirên sînemayê ve weke “Anti-Western” û “Post-Wertern” hate binavkirin.

“Her şevê û her sibê,
Diwelidin hin kes, ji êşê re.
Her sibê û her şevê,
Diwelidin hin kes, ji kêfa şîrîn re,
Her şevê û her sibê,
Diwelidin hin kes, ji şeva bêdawî re…”
(Ji fîlmê “Dead Man”, Helbest: William Blake)

Piştre belgefîlma wî ya “Year of the Horse(1997)” û filmê “Ghost Dog: The Way of the Samurai(1999)” tên. “Ghost Dog: The Way of the Samurai”, çîroka çermreşekî tîne ser perdeya sînemayê ku dixwaze wekî Samurayekî bijî û li gorî rêbaz û ramanên Rojhilatê tevdigere. Di sedsala nû de jî digel gelek derhênerên sînemayê yên wekî Víctor Erice, Aki Kaurismäki, Werner Herzog, Çen Kaige, Wim Wenders, Spike Lee ve, fîlmê  bi navê “Ten Minutes Older: The Trumpet” (Beşa “Int. Trailer Night”, Kurtefîlm, 2002) dikişîne.

Piştre fîlmê “Broken Flowers(2005)” ku tê de lîstikvanên wekî; Bill Murray, Jeffrey Wright, Sharon Stone, Tilda Swinton, Frances Conroy û Julie Delpy lîstibûn dikişîne û bi fîlmê “The Limits of Control(2009)” serkeftina xwe didomîne.

Derhêner Jim Jarmusch piştî 4 salan bi fîlmê xwe yê bi navê “Only Lovers Left Alive” re ji nû ve derdikeve pêşberî temaşevanên xwe. Fîlm, bi cureya bohemê hatiye kişandin û qala çîroka du xwînmijan (vampir) dike ku evîndarê hev in. “Only Lovers Left Alive”, li Festîvalên Fîlman ên Navneteweyî yên Cannes, Sundance, Torontoyê û li Xelatên Ruhê Serbixweyê hatibû nîşandan û ji Cannesê Xelata Muzîka Baştirîn girtiye.

Dûvre fîlmê Jarmuschî yê “Paterson(2016)” dikeve vîzyonê ku li ser çîroka Paterson û Laurayê disekine. Paterson (Adam Driver) ajovanekî otobûsê ye û helbestan dinivîse, hevsera wî Laura (Golshifteh Farahanî) gelek ji helbestên wî hez dike û dixwaze helbestên Patersonî bêne çapkirin. Fîlm, promîyera xwe ya cîhanê li Festîvala Fîlman a Cannesê kiribû û ji bo Xelata Palmîyeya Zêrîn ketibû pêşbazîyê, ji bernameya festîvalê Xelata Palm Dogê girtibû.

Jarmusch di heman salê de belgefîlma xwe ya bi navê “Gimme Danger(2016)” weşand û herî dawî jî bi fîlmê xwe yê bi navê “The Dead Don’t Die (Cure: Tirs-Komedî, 2019)” derket pêşberî sînemahezan. Derhênerê hoste Jarmusch, di fîlmên xwe de bal kişand ser mijarên takekesî û civakî ku bi zimanekî resen û serbixwe, çîrokên xwezaya jiyanê tîne ser perdeya hunera sînemayê.

Xelatên din ên Jim Jarmuschî:

• Xelata Rêzê ya Fîlmê Serbixwe yê Gothamê,
• Xelata Bodilê ya Fîlmê Amerikan ê Herî Serketî,
• Di beşa Kurtefîlman de Xelata Cannesê,
• Xelata Fîlmê Herî Serketî yê Li Derveyî Ewropayê.

Fîlmên ku di jenerîkên wan de navê wî Jim Jarmuschî hene:

• Lightning Over Water (1980) Observer.
• You Are Not I (1981) – Çêker, sînematografî.
• Der Stand Der Dinge (The State of Things) Portugal (1982) – Bestevan.
• Burroughs (1984) – Qeyda Dengê.
• Sleepwalk (1986) – Operatorê kamerayê, derhênerê dîmenê.
• When Pigs Fly (1993) – Çêker.
• Clerks (1994), spasîya taybet.
• Enron: The Smartest Guys in the Room (2005), spasîya taybet.

Fîlmên ku Jim Jarmusch tê de weke lîstikvan cih girtine:

• Underground U.S.A. (1980) – Tomarvanê dengê.
• American Autobahn (1984) – Çêkerê Fîlman.
• Straight to Hell (1987) – Amos Dade.
• Helsinki Napoli All Night Long (1987) – Parêzkarê barê.
• Candy Mountain (1988).
• Leningrad Cowboys Go America (1989) – New York, firoşkarê otomobîlan.
• The Golden Boat (1990) – Biyanî.
• In the Soup (1992) – Monty.
• Iron Horseman (1995) – Silver Rider.
• Blue in the Face (1995) – Bob.
• Cannes Man (1996) – Cameo.
• Sling Blade (1996) – Frostee Cream guy.
• Fear and Loathing in Las Vegas (Book on Tape) (1996) – Raoul Duke (deng).

Çavkanî:

• “Jim Jarmusch”, Berhevkar: Ludvig Hertzberg, Wergerê ji bo Tirkî: Selîm Ozgul. Weşanên Agorayê (2011)
• https://en.wikipedia.org/wiki/Jim_Jarmusch
• https://www.imdb.com/name/nm0000464/
• https://tr.wikipedia.org/wiki/Jim_Jarmusch
• 
  
• (25.07.2022)

*Ev nivîs di hejmara 8emîn a Kovara "The Hall Kurdî" de hate weşandin

Derhênerê Fîlmên Serbixwe û Jidil: Hiner Saleem

Nivîs: Rûmet Med

Derhêner, senarîst, wênesaz û nivîskarê navdar ê kurd Hiner Saleem yek ji sînemagerên herî serketî yên Sînemaya Kurdî ye ku bi fîlmên xwe yên wekî “Dol”, “Kilomètre Zéro”, “Vodka Lemon” û “Warê Min ê Îsota Şêrîn” ve tê naskirin.

Saleem, fîlmên xwe bi Kurdî û Fransî kişandine û di herikîna fîlmên wî de mijarên netewî, newekhevîya zayendê û çînî sereke ne, li ser rewş û mercên civakî disekine. Fîlmên wî ji çîrokên resen, serbixwe, jidil, û balkêş pêk tên.

Sînemagerê navdar ê kurd Hiner Saleem di 9’ê Adara 1964’ê li bajarê Akrê yê Kurdistana Iraqê hatiye dinê, di 17 saliya xwe de koçber bûye. Saleem ji riya Sûrî çûye li Îtalyayê û piştre jî li Parîsa Frensayê bi cih bûye. Derhênerê kurd, li bajarê Mîlanoyê di beşa Polîtîk de xwendiye û li bajarê Parîsê weke derhêner, nîgarkêş û nivîskar jiyana xwe didomînî.

Hiner Saleem, şert û mercên Kurdên başurê ku di dema Şerê Kendavê yê Yekemîn de, bi veşarî weke fîlm kişandiye ku dîmenên vî fîlmê li bernameya Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Venedîkê hatî nîşandan. Di sala 1997’ê de bi Yekem fîlmê xwe yê bi navê “Vive la mariée… et la libération du Kurdistan” re derket li pêşberî temaşevanên sînemayê ku di nava fîlmê de lîstikvanê navdar ê tirk û dostê derhênerê nemir ê kurd Yilmaz Guneyî, Tuncel Kurtîz jî cih girtibû. Li dû vî fîlmê, fîlmên wî yên “Passeurs de rêves” (Beyond Our Dreams, 1999) û “Vodka Lemon” (2003) hatin.  Fîlmê “Vodka Lemon” li bernameya gelek festîvalên fîlman hate nîşandayîn û li Festîvala Fîlman a Venedîkê xelata San Marcoyê girt. Vodka Lemon, behsa çîroka jiyanên Kurdên Êzîdî û Ermenî yên ku li Ermenîstanê dijîn dike, salên ku piştî hilweşîna Sovyetan radixe ber çavan. Hunermendê nemir ê muzîka kurdî yê Yekîtiya Sovyetan Egîdê Cimo jî di fîlmê de lîstibû û bi bilûra xwe (bi strana Lawikê Metînî/Lê lê Dayîkê) reng dabû li fîlmê.

Herwiha Saleem, di 2005’ê de ji aliyê Wezîrê Çandê yê Frensayê Renaud Donnedieu de Vabres ve bi nîşana “Chevalier des Arts et Letters”ê hate rûmetyar kirin. Pirtûka wî ya “Le fusil de mon père” (My Father’s Rifle: A Childhood in Kurdistan / Tifinga Bavê Min, 2004) ku ji bîranînên derhênerê pêk tê, ji bo zimanên Îngîlîzî, Yewnanî, Tirkî, Tamilî û 40 zimanên din hate wergerandin. Saleem, di sala 2005’ê de bi fîlmê xwe yê “Kilomètre Zéro” re derket li pêşberî sînemahezan ku ev fîlm, qala rêwîtiya du leşkerên kurd û ereb ên Artêşa Iraqê dike, atmosfera wê demê nîşan dide û tê de lîstikvanên navdar ên Nazmî Kirik, Belçîm Bîlgîn jî lîstin. Fîlm, di heman demê de yekem fîlm e ku ji Iraqê bo Festîvala Fîlman a Cannesê weke berendam hatiye nîşandan û ji bo xelata Palmîyeya Zêrîn (Xelata Mezin) ketibû pêşbaziyê.

Di 2006’ê de fîlmê “Sous les toits de Paris”, û di sala 2007’ê de fîlmê wî yê “Dol”ê li sînemayan ketin vîzyonê. “Dol” li ser çîrok û rastîhevhatîna sê kurdên ku her yek ji parçeyên din ên welêt hatine, disekine ku qala rûyê sînoran û evîneke xembar dike. Di navbera lîstikvanên fîlmê de; Nazmî Kirik, Belçîm Bîlgîn, Rojîn, Omer Chawshin, Tarik Akreyî cih girtibûn, muzîkên fîlmê balkêş in û di sehneya dawetê de hunermendê mezin ê kurd Ciwan Haco jî lîstibû.

Fîlmê “Warê Min ê Îsota Şêrîn” (My Sweet Pepper Land, 2013) yê Hiner Saleemî, ji aliyê çîrok û mijarê ve wekî fîlmên din ên derhênerê girîng bû ku bi kamera xwe û bi zimanê sînemayê atmosfereke bandorker û resen afirandibû. Mirov di fîlmê de rengên çar zaravayên zimanê Kurdî yên herî zêde tên axaftin dibîne. Lîstikvanên sînemayê yên navdar ên wekî Golshifteh Farahani, Aslan Korkmaz, Sûat Ûsta di fîlmê de cih girtibûn.

Govend, mamosteyeke muzîkê ya dilpak û jidil e ku dixwaze mamostetî bike, lê malbata wî li dijî vê yekê derdikeve. Baran jî fermandarekî dawmend û xweywicdan e ku li dijî xeletî û xirabiyan tevdigere. Rastîhevhatina wan dibe destpêkeke nû û xweş, hin tişt ji ber hewl û kedên wan diguherin.

Hilm û rengên xwezayê, dengê avên robarê û piran, siyên sînor û jiyanê qor bi qor xwe didin der. Serlîstikvanên filmê yên “Govend” û “Baran”; dengê qîrîna qencayî, xweşikahî û rastînê temsîl dikin. Û tê de çavên dilê evîneke jidil şîn tê û rengê bihara xwe tîne. “Warê Min ê Îsota Şêrîn”; weke çîrok, mijar û pevxistinê fîlmekî resen û jidil e; êş, şadî, hêvî û bêrîkirinên ên jiyanê nîşan dide ku di hiş û bîrên temaşevanên sînemayê de asoyên nû kûr dike… “Warê Min ê Îsota Şêrîn”; li xwezaya jiyanê, bi peyv û newayên ên zimanê rastînê û wijdanê diaxive, û dengê rengên dilê wê dibe ronahî û wekî biharê vedibe…

Warê Min ê Îsota Şêrîn, di beşa Nêrîneke Cuda ya Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Cannesê de hatî nîşandayîn, û li Xelatên Fîlman ên Asya-Pasîfîkê jî ji bo Xelata Biserketinê bûbû berendam.

Fîlmê “Dar Elbise” (Cilê Teng / Tight Dress, 2016) çîroka jiyan û têkoşîna du jinên ciwan tîne ber ekrana sînemayê, hewl û kedên wan nîşan dide ku tê de lîstikvanên navdar ên wekî wekî Tuba Buyukustun, Véronique Wüthrich, Hazar Erguçlu, Caner Cîndorûk, Înanç Konukçu jî dilîzin. Di fîlmê “Qui a tué Lady Winsley ?” (2019) de, nivîskarê navdar ê Amerîkayî Lady Wisley li Bûyûkadaya Stenbolê tê kuştin û dedektîvekî bûyera kuştinê vedikole û hin nepenîyên dîrokî jî derdikevin holê. Lîstikvanên navdar ên Ezgî Mola, Mehmet Kurtuluş, Şenay Gurler, Arin Kuşaksîzoglu, Mesût Akusta, Ahmet Uz di fîlmê de cih girtibûn.

Fîlmê herî dawî yê Hiner Saleemî, “Goodnight Soldier” (Şevbaş Pêşmerge, 2020) e û fragmana wî di meha Rêbendana vê salê de hatibû weşandin. Mijara fîlmê li ser çîroka evîna du ciwanên kurd (Zînê û Avdal) e ku malbatên wan xwîniyê hev in. Fîlm, bi hevbeşiya Frensa-Herêma Kurdistanê û bi Kurdîya Behdînî hate kişandin. Galyar Nerway û Dilîn Doger di fîlmê de weke serlîstikvan dilîzin. Fîlm, di sala 2020’ê de li 73’yemîn Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Cannesê de hatiba nîşandayîn, lê belê ji ber pandemîya koronayê, bernameya Festîvala Cannesê hate bi paş de xistin. Wê demê nîşandan û dîroka vîzyonê ya fîlmê jî wekî gelek fîlman hatibû bi paş de xistin.

(10.04.2022)

Fîlmên din ên Hiner Saleemî:

Absolitude (2001), Fîlmê Televîzyonê

Les Toits de Paris (Beneath the Rooftops of Paris, 2007)

Si tu meurs, je te tue (2011)

Çavkanî:

“Kürt Sineması” (Sînemaya Kurdî), Amadekar û Nivîskar: Mizgîn Mujde Arslan. Weşanên Agora (Çapa duyem, 2017), Rûpel: 215, 241.

“Devletsiz Bir Ulusun Sineması” (Sînemaya Neteweyekî Bêdewlet), Soner Sert. Weşanên Dipnot (2019), Rûpel: 125.

https://rumetmed.blogspot.com/2019/01/ware-min-e-isota-serin-denge-qirina.html

https://ku.wikipedia.org/wiki/Huner_Sel%C3%AEm

https://en.wikipedia.org/wiki/Huner_Saleem

https://www.imdb.com/name/nm0757954/

*Kovara Mezopotamya ya Sosyalîst, Hejmar 12, Pûşper 2022

Edgar Allan Poe'nun eserlerinden sinemaya uyarlanan filmler

 Hazırlayan: Rûmet Med

Modern edebiyatın en başarılı şair ve hikaye yazarlarından birisi olan Amerikalı büyük edebiyatçı Edgar Allan Poe (1809-1849) hikaye, kısa hikaye, şiir ve yazıları ile dünya edebiyatında büyük ve olağanüstü etkiler bırakmıştır. Fantastik, gotik ve bilim kurgu edebiyatın öncüsü Poe, eserlerinde etkileyici ve eşsiz bir dil yaratmıştır ve aynı zamanda gazetelerde gazeteci ve hikaye yazarı olarak çalışmış, editörlük ve edebiyat eleştirmenliği yapmış ve psikoloji ile gök bilimi üzerine makaleler yazmıştır.

Edgar Allan Poe'nun eserleri dünya üzerinde şimdiye kadar onlarca dile çevrildi, tiyatro oyunları olarak sahnelendi, şarkıların konusu oldu, yedinci sanat için sinema filmleri olarak uyarlandı ve sanatın ve hayatın bütün alanlarının üzerinde etkileri oldu.

Sinemanın başından günümüze kadarki süreç içersinde ölümsüz edebiyatçı Edgar Allan Poe'nun bir çok hikaye ve şiiri sinema sanatına uyarlanarak kısa film, uzun metrajlı film, animasyon filmler olarak çekildiler ve hayat hikayesi filmlerin konusu oldu.

Edgar Allan Poe'nun hikayelerinden ve şiirlerinden sinemaya uyarlanan filmler:

• The Black Cat‎: 

Unheimliche Geschichten (Uncanny Stories, 1919) - Yönetmen ve Senaryo: Richard Oswald

Unheimliche Geschichten (Uncanny Stories, 1932) - Yönetmen: Richard Oswald ve Senaryo: Heinz Goldberg Eugen Szatmári

The Black Cat (1934) - Yönetmen: Edgar G. Ulmer ve Senaryo: Peter Ruric

Maniac (1934) - Yönetmen: Dwain Esper ve Senaryo: Hildagarde Stadie

The Case Of The Black Cat (1936) - Yönetmen: William C. Mcgann ve Senaryo: Erle Stanley Gardner

The Black Cat (1941) - Yönetmen: Albert S. Rogell ve Robert Lees

Tales of Terror (1962) - Yönetmen: Roger Corman ve Richard Matheson

The Black Cat (1966) - Yönetmen: Harold Hoffman

Il tuo vizio è una stanza chiusa e solo io ne ho la chiave (Your Vice Is a Locked Room and Only I Have the Key, 1972) - Yönetmen: Sergio Martino ve Senaryo: Ernesto Gastaldi, Adriano Bolzoni, Sauro Scavolini

Black Cat: Gatto nero (The Black Cat, 1981) - Yönetmen: Lucio Fulci ve Senaryo: Biagio Proietti, Lucio Fulci

Due occhi diabolici (Two Evil Eyes, 1990) - Yönetmen: George Romero, Dario Argento ve Senaryo: George Romero, Dario Argento, Franco Ferrini, Peter Koper

(The Fall of the Louse of Usher, 2002)

• The Fall of the House of Usher:

The Fall of the House of Usher (1928) - Yönetmen: James Sibley Watson, Melville Webber ve Senaryo: Edgar Allan Poe (story), Melville Webber

La chute de la maison Usher (The Fall of the House of Usher, 1928) - Yönetmen: Jean Epstein ve Senaryo: Luis Buñuel, Jean Epstein

The Fall of the House of Usher (1950) - Yönetmen: Ivan Barnett Written ve Senaryo: Edgar Allan Poe (story), Dorothy Catt, Kenneth Thompson

House of Usher (1960) - Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Richard Matheson

The House of Usher (1989) - Yönetmen: Alan Birkinshaw ve Senaryo: Michael J. Murray

The Fall of the Louse of Usher (2002) - Yönetmen ve Senaryo: Ken Russel

Descendant (2003) - Yönetmen: Kermit Christman ve Senaryo: Del Tenney

Usher (2004) - Yönetmen ve Senaryo: Roger Leatherwood

The House of Usher (2006) - Yönetmen: Hayley Pelerini ve Senaryo: Collin Chang

House of Usher (2008) - Yönetmen: David DeCoteau

The Bloodhound (2020) - Yönetmen ve Senaryo: Patrick Picard

                                                                 (Murders in the Rue Morgue, 1971)

• The Murders in the Rue Morgue‎:

Sherlock Holmes in the Great Murder Mystery (1908) - Yönetmen: Fred J. Balshofer

The Murders in the Rue Morgue (Kısa film, 1914)

Murders in the Rue Morgue (1932) - Yönetmen: Robert Florey ve Senaryo: Tom Reed

Phantom of the Rue Morgue (1954) - Yönetmen: Roy Del Ruth ve Senaryo: Harold Medford, James R. Webb

Murders in the Rue Morgue (1971) - Yönetmen: Gordon Hessler ve Senaryo: Christopher Wicking, Henry Slesar

The Murders in the Rue Morgue (Televizyon filmi, 1986) - Derhêner: Jeannot Szwarc

Morgue Street (Kısa film, 2012) - Yönetmen: Alberto Viavattene ve Senaryo: Emiliano Ranzani, Alberto Viavattene

                                                                  (The Pit and the Pendulum, 1913)

• The Pit and the Pendulum‎: 

The Pit and the Pendulum (1910)

The Pit and the Pendulum (Kısa film, 1913) / Yönetmen: Alice Guy-Blaché ve Senaryo: Edgar Allan Poe

The Pit and the Pendulum (1961) / Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Richard Matheson

The Pit and the Pendulum (1964) / Yönetmen ve Senaryo: Alexandre Astruc

Die Schlangengrube und das Pendel (The Blood Demon, 1967) / Yönetmen: Harald Reinl ve Senaryo: Manfred R. Köhler

An Evening of Edgar Allan Poe (1970) / Yönetmen: Ken Johnson ve Senaryo: David Welch, Ken Johnson

Kyvadlo, jáma a naděje (The Pendulum, the Pit and Hope, Kısa film, 1983) / Yönetmen ve Senaryo: Jan Švankmajer

The Pit and the Pendulum (1991) / Yönetmen: Stuart Gordon ve Senaryo: Dennis Pauli

The Pit and the Pendulum (2009) / Yönetmen: David DeCoteau ve Senaryo: Simon Savory

                                                        (The Raven, 2012)[/caption]

• The Raven:

The Raven (1915) / Yönetmen ve Senaryo: Charles Brabin

The Raven (1935) / Yönetmen: Lew Lander ve Senaryo: David Boehm

The Raven (Kısa animasyon, 1942) - Yönetmen: Dave Fleischer, Thomas Johnson

The Raven (1963) / Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Richard Matheson

The Raven...Nevermore (Kısa film, 1999) - Yönetmen: Tinieblas Gonzales

The Raven (Kısa film – 2003) - Yönetmen: Peter Bradley

The Raven (2012) / Yönetmen: James McTeigue ve Senaryo: Ben Livingston, Hannah Shakespeare

                                                               (An Evening of Edgar Allan Poe, 1970)

• The Tell-Tale Heart‎: 

The Avenging Conscience or: Thou Shalt Not Kill (1914) / Yönetmen ve Senaryo: DW Griffith

The Tell Tale Heart (Kısa film, 1928) / Yönetmen: Charles Klein ve Leon Shamroy

The Tell-Tale Heart (Kısa film, 1934) / Yönetmen: Brian Desmond Hurst ve Senaryo: David Plunkett Greene, Edgar Allan Poe

The Tell-Tale Heart (1941) / Yönetmen: Jules Dassin ve Senaryo: Doane R. Hoag

The Tell-Tale Heart (1953, American film) / Yönetmen: Ted Parmele ve Senaryo Bill Scott

The Tell-Tale Heart (1953, Kısa film, British film) / Yönetmen: JB Williams

Manfish (1956) / Yönetmen: W. Lee Wilder ve Senaryo: Edgar Allan Poe (Ji çîrokên wî), Myles Wilder, Joel Murcott

The Tell-Tale Heart (1960) / Yönetmen: Ernest Morris ve Senaryo: Brian Clemens û Eldon Howard

An Evening of Edgar Allan Poe (1970) / Yönetmen: Ken Johnson ve Senaryo: David Welch

Tell-Tale (2009) / Yönetmen: Michael Cuesta ve Senaryo: David Callaham

Tell (Kısa film, 2012) / Yönetmen: Derhêner ve Senaryo: Ryan Connolly

Insaana (2014) / Yönetmen: Ali Seezan ve Senaryo: Ina Ali

Tales of Poe (2014) / Yönetmen: Bart Mastronardi, Alan Rowe Kelly ve Senaryo: Bart Mastronardi

The Tell-Tale Heart (2014) / Yönetmen ve Senaryo: John La Tier

Redrum (2018) / Yönetmen: Dhruv Sachdev, Saurabh Bali ve Senaryo: Dhruv Sachdev

                                                               (The Masque of the Red Death, 1964)

• The Masque of the Red Death:

The Masque of the Red Death (1964) / Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Charles Beaumont, R. Wright Campbell

Maska crvene smrti (Mask of the Red Death, 1969) / Yönetmen: Pavao Štalter, Branko Ranitović ve Senaryo: Edgar Allan Poe (original story), Branko Ranitović, Zdenko Gašparović

Masque of the Red Death (1989) / Yönetmen: Larry Brand, Jeffrey Delman ve Senaryo: Daryl Haney Larry Brand

• Ligeia:

The Tomb of Ligeia (1964) / Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Robert Towne

The Tomb (2009) / Yönetmen: Michael Staininger ve Derhêner Jeff Most

 

Edgar Allan Poe: Buried Alive
Executive Producer/Writer/Director: Eric Stange[/caption]

Edgar Allan Poe'nun eselerinden sinema perdesine uyarlanan diğer filmler: 

The Sealed Room (The Sealed Door, Kısa film,1909) - Yönetmen: D. W. Griffith ve Senaryo: Honoré de Balzac, Edgar Allan Poe, Frank E. Woods

The Gold Bug (France, 1910)

The Bells (1912)

Le système du docteur Goudron et du professeur Plume (Kısa film, The Lunatics, 1913) / Yönetmen: Maurice Tourneur ve Senaryo: André de Lorde, Edgar Allan Poe

Der Student von Prag (The Student of Prague / A Bargain with Satan, 1913) - Yönetmen: Stellan Rye ve Senaryo: Hanns Heinz Ewers

Die braune Bestie (The Brown Beast, 1914) / Yönetmen: Harry Peel ve Senaryo: Harry Peel, Edgar Allan Poe

Pest in Florenz (The Plague of Florence, 1919) / Yönetmen: Otto Rippert ve Senaryo Fritz Lang

Annabell Lee (1921) / Yönetmen: William J. Scully ve Senaryo: Arthur Brilliant, Edgar Allan Poe(poem), Paul M. Sarazan

Призрак бродит по Европе (Prizrak brodit po Evrope / Spectre Haunts Europe, 1923) / Yönetmen: Vladimir Gardin ve Senaryo: Georgi Tasin, Edgar Allan Poe (story)

Der Student von Prag (The Student of Prague, 1926) / Yönetmen: Henrik Galeen ve Senaryo: Henrik Galeen, Hanns Heinz Ewers

The Crime of Dr. Crespi (1935) / Yönetmen: John H. Auer ve Senaryo: Lewis Graham, Edward Olmstead, John H. Auer

The Mystery of Marie Roget (1942) / Yönetmen: Philip Rosen ve Senaryo: Michel Jacoby

The Loves of Edgar Allan Poe (1942) - Yönetmen: Harry Lachman (Edgar Allan Poe'nun biyografisi)

Premature Burial (1962) / Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Charles Beaumont, Ray Russell

Tales Of Terror (1962) / Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Richard Matheson, Edgar Allan Poe (The Black Cat, Morella ve The Case of M. Valdemar hikayelerinden)

The Haunted Palace (1963) / Yönetmen: Roger Corman ve Senaryo: Charles Beaumont

Danza Macabra (Castle of Blood, 1964) - Yönetmen: Antonio Margheriti, Sergio Corbucci

Tre passi nel delirio (Spirits of the Dead / Histoires extraordinaires, 1968) / Yönetmen: Roger Vadim, Louis Malle, Federico Fellini ve Senaryo: Roger Vadim, Pascal Cousin, Louis Malle, Clement Biddle Wood, Federico Fellini, Bernardino Zapponi

The Oblong Box (1969) / Yönetmen: Gordon Hessler ve Senaryo: Lawrence Huntington, Additional Dialogue: Christopher Wicking

Web of the Spider (1971) - Yönetmen: Antonio Margheriti

                                                               (Stonehearst Asylum, 2014)

La mansión de la locura (The Mansion of Madness / Dr. Tarr's Torture Dungeon, 1973) / Yönetmen: Juan Lopez Moctezuma ve Senaryo: Carlos Illescas, Juan López Moctezuma, Gabriel Weisz

The Spectre of Edgar Allan Poe (1974) - Yönetmen: Mohy Quandour

The Gold Bug (Dizi film, 1980) - Yönetmen: Robert Fuest

Vincent (Kısa animasyon, 1982) - Yönetmen: Tim Burton

The Haunting of Morella (1990) / Yönetmen: Jim Wynorski ve Senaryo: R. J. Robertson, Jim Wynroski

Buried Alive (1990 theatrical film) / Yönetmen: Gerard Kikoine ve Senaryo: Jake Chesi, Stuart Lee

The Crow (1994) - Yönetmen: Alex Proyas ve Senaryo: David J. Schow

Fool's Fire (Televizyon filmi, 1992) - Yönetmen: Julie Taymor

Šílení (Lunacy, 2005) / Yönetmen ve Senaryo: Jan Švankmajer

The Death of Poe (2006) - Yönetmen: Mark Redfield

Nightmares from the Mind of Poe (2006) - Yönetmen: Ric White

Eureka: The Mind Of Edgar Allan Poe (2008)

The Light-house (2009)

William Wilson (Kısa film, 2011) - Yönetmen: Michael Van Devere

Extraordinary Tales (2013) - Yönetmen ve Senaryo: Raul Garcia

O Homem das Multidões (The Man of the Crowd, 2013) / Yönetmen: Marcelo Gomes, Cao Guimarães ve Senaryo: Marcelo Gomes Cao Guimarães

Stonehearst Asylum (2014) / Yönetmen: Brad Anderson ve Senaryo: Joseph Gangemi

Terroir ('The Cask of Amontillado' hikayesinden, 2014) / Yönetmen ve Senaryo: John Charles Jopson

Extraordinary Tales (2015) - Yönetmen: Raul Garcia

Edgar Allan Poe: Buried Alive (Belgesel, 2016) - Yönetmen: Eric Stange

The Lighthouse (2019) - Yönetmen ve Senaryo: Robert Eggers

Edgar Allan Poe'nun sinemaya uyarlanan bütün filmlerin listesi için: IMDb

https://sinemayaserbixwe.com/caven-rastin-u-xiyalan-edgar-allan-poe/

Kaynak:

https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Films_based_on_works_by_Edgar_Allan_Poe

https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Allan_Poe_in_television_and_film

https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Allen_Poe_(film)

*Bu yazı yazar tarafından yazılan "Fîlmên ku ji çîrok û helbestên Edgar Allan Poeyî ji bo hunera sînemayê hatine kişandin" adlı yazıdan kendisinin çevirisi ile hazırlanmıştır.

Sînemaya Serbixwe - www.sinemayaserbixwe.com

Fîlmên ku ji çîrok û helbestên Edgar Allan Poeyî hatine kişandin

 Amadekar: Rûmet Med

Wêjekarê mezin ê Amerîkayî Edgar Allan Poe (1809-1849) yek ji helbestvan û çîroknûsên baştirîn ên wêjeya nûjen e ku bi çîrok, kurteçîrok, helbest û nivîsên xwe ve bandorên mezin û derasayî li edebiyata cîhanê kiriye. Pêşengê wêjeya fantastîk, gotîk û pevxistina zanistî Poe di berhemên xwe de zimanekî bandorker û bêhempa afirandiye û wî di heman demê de di rojnameyan de weke rojnameger û çîroknûs xebitiye, edîtorî û rexnegiriya wêjeyê kiriye û li ser zanistên derûnnasî û stêrezaniyê gotaran nivîsandine.

Berhemên çîroknûsê nemir Edgar Allan Poeyî li seranserê cîhanê heta niha bi dehan zimanan hatine wergerandin, weke lîstikên şanoyê hatine lîstin, bûne stran, ji bo hunera heftemîn lê hatine anîn û bandorê li ser hemû warên din ên huner û jiyanê kirine.

Ji destpêka sînemayê û bi vir de, gelek çîrok û helbestên wêjekarê nemir Edgar Allan Poe li gelek welatên cîhanê ji bo hunera sînemayê weke fîlmên kurtefîlm, metrajdirêj, anîmasyon hatine kişandin û çîroka jiyana wî bûye mijara fîlman.

Fîlmên ku ji çîrok û helbestên Edgar Allan Poeyî hatine kişandin:

• The Black Cat‎: 

Unheimliche Geschichten (Uncanny Stories, 1919) - Derhêner û Senaryo: Richard Oswald

Unheimliche Geschichten (Uncanny Stories, 1932) - Derhêner: Richard Oswald û Senaryo: Heinz Goldberg Eugen Szatmári

The Black Cat (1934) - Derhêner: Edgar G. Ulmer û Senaryo: Peter Ruric

Maniac (1934) - Derhêner: Dwain Esper û Senaryo: Hildagarde Stadie

The Case Of The Black Cat (1936) - Derhêner: William C. Mcgann û Senaryo: Erle Stanley Gardner

The Black Cat (1941) - Derhêner: Albert S. Rogell û Robert Lees

Tales of Terror (1962) - Derhêner: Roger Corman û Richard Matheson

The Black Cat (1966) - Derhêner: Harold Hoffman

Il tuo vizio è una stanza chiusa e solo io ne ho la chiave (Your Vice Is a Locked Room and Only I Have the Key, 1972) - Derhêner: Sergio Martino û Senaryo: Ernesto Gastaldi, Adriano Bolzoni, Sauro Scavolini

Black Cat: Gatto nero (The Black Cat, 1981) - Derhêner: Lucio Fulci û Senaryo: Biagio Proietti, Lucio Fulci

Due occhi diabolici (Two Evil Eyes, 1990) - Derhêner: George Romero, Dario Argento û Senaryo: George Romero, Dario Argento, Franco Ferrini, Peter Koper

(The Fall of the Louse of Usher, 2002)

• The Fall of the House of Usher:

The Fall of the House of Usher (1928) - Derhêner: James Sibley Watson, Melville Webber û Senaryo: Edgar Allan Poe (story), Melville Webber

La chute de la maison Usher (The Fall of the House of Usher, 1928) - Derhêner: Jean Epstein û Senaryo: Luis Buñuel, Jean Epstein

The Fall of the House of Usher (1950) - Derhêner: Ivan Barnett Written û Senaryo: Edgar Allan Poe (story), Dorothy Catt, Kenneth Thompson

House of Usher (1960) - Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Richard Matheson

The House of Usher (1989) - Derhêner: Alan Birkinshaw û Senaryo: Michael J. Murray

The Fall of the Louse of Usher (2002) - Derhêner û Senaryo: Ken Russel

Descendant (2003) - Derhêner: Kermit Christman û Senaryo: Del Tenney

Usher (2004) - Derhêner û Senaryo: Roger Leatherwood

The House of Usher (2006) - Derhêner: Hayley Pelerini û Senaryo: Collin Chang

House of Usher (2008) - Derhêner: David DeCoteau

The Bloodhound (2020) - Derhêner û Senaryo: Patrick Picard

                                                                 (Murders in the Rue Morgue, 1971)

• The Murders in the Rue Morgue‎:

Sherlock Holmes in the Great Murder Mystery (1908) - Derhêner: Fred J. Balshofer

The Murders in the Rue Morgue (Kurtefîlm, 1914)

Murders in the Rue Morgue (1932) - Derhêner: Robert Florey û Senaryo: Tom Reed

Phantom of the Rue Morgue (1954) - Derhêner: Roy Del Ruth û Senaryo: Harold Medford, James R. Webb

Murders in the Rue Morgue (1971) - Derhêner: Gordon Hessler û Senaryo: Christopher Wicking, Henry Slesar

The Murders in the Rue Morgue (Fîlmê televîzyonê, 1986) - Derhêner: Jeannot Szwarc

Morgue Street (Kurtefîlm, 2012) - Derhêner: Alberto Viavattene û Senaryo: Emiliano Ranzani, Alberto Viavattene

                                                                  (The Pit and the Pendulum, 1913)

• The Pit and the Pendulum‎: 

The Pit and the Pendulum (1910)

The Pit and the Pendulum (Kurtefîlm, 1913) / Derhêner: Alice Guy-Blaché û Senaryo: Edgar Allan Poe

The Pit and the Pendulum (1961) / Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Richard Matheson

The Pit and the Pendulum (1964) / Derhêner û Senaryo: Alexandre Astruc

Die Schlangengrube und das Pendel (The Blood Demon, 1967) / Derhêner: Harald Reinl û Senaryo: Manfred R. Köhler

An Evening of Edgar Allan Poe (1970) / Derhêner: Ken Johnson û Senaryo: David Welch, Ken Johnson

Kyvadlo, jáma a naděje (The Pendulum, the Pit and Hope, Kurtefîlm, 1983) / Derhêner û Senaryo: Jan Švankmajer

The Pit and the Pendulum (1991) / Derhêner: Stuart Gordon û Senaryo: Dennis Pauli

The Pit and the Pendulum (2009) / Derhêner: David DeCoteau û Senaryo: Simon Savory

[caption id="attachment_8052" align="aligncenter" width="603"]                                                         (The Raven, 2012)[/caption]

• The Raven:

The Raven (1915) / Derhêner û Senaryo: Charles Brabin

The Raven (1935) / Derhêner: Lew Lander û Senaryo: David Boehm

The Raven (Kurteanîmasyon, 1942) - Derhêner: Dave Fleischer, Thomas Johnson

The Raven (1963) / Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Richard Matheson

The Raven...Nevermore (Kurtefîlm, 1999) - Derhêner: Tinieblas Gonzales

The Raven (Kurtefîlm – 2003) - Derhêner: Peter Bradley

The Raven (2012) / Derhêner: James McTeigue û Senaryo: Ben Livingston, Hannah Shakespeare

                                                               (An Evening of Edgar Allan Poe, 1970)

• The Tell-Tale Heart‎: 

The Avenging Conscience or: Thou Shalt Not Kill (1914) / Derhêner û Senaryo: DW Griffith

The Tell Tale Heart (Kurtefîlm, 1928) / Derhêner: Charles Klein û Leon Shamroy

The Tell-Tale Heart (Kurtefîlm, 1934) / Derhêner: Brian Desmond Hurst û Senaryo: David Plunkett Greene, Edgar Allan Poe

The Tell-Tale Heart (1941) / Derhêner: Jules Dassin û Senaryo: Doane R. Hoag

The Tell-Tale Heart (1953, American film) / Derhêner: Ted Parmele û Senaryo Bill Scott

The Tell-Tale Heart (1953, Kurtefîlm, British film) / Derhêner: JB Williams

Manfish (1956) / Derhêner: W. Lee Wilder û Senaryo: Edgar Allan Poe (Ji çîrokên wî), Myles Wilder, Joel Murcott

The Tell-Tale Heart (1960) / Derhêner: Ernest Morris û Senaryo: Brian Clemens û Eldon Howard

An Evening of Edgar Allan Poe (1970) / Derhêner: Ken Johnson û Senaryo: David Welch

Tell-Tale (2009) / Derhêner: Michael Cuesta û Senaryo: David Callaham

Tell (Kurtefîlm, 2012) / Derhêner: Derhêner û Senaryo: Ryan Connolly

Insaana (2014) / Derhêner: Ali Seezan û Senaryo: Ina Ali

Tales of Poe (2014) / Derhêner: Bart Mastronardi, Alan Rowe Kelly û Senaryo: Bart Mastronardi

The Tell-Tale Heart (2014) / Derhêner û Senaryo: John La Tier

Redrum (2018) / Derhêner: Dhruv Sachdev, Saurabh Bali û Senaryo: Dhruv Sachdev

                                                               (The Masque of the Red Death, 1964)

• The Masque of the Red Death:

The Masque of the Red Death (1964) / Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Charles Beaumont, R. Wright Campbell

Maska crvene smrti (Mask of the Red Death, 1969) / Derhêner: Pavao Štalter, Branko Ranitović û Senaryo: Edgar Allan Poe (original story), Branko Ranitović, Zdenko Gašparović

Masque of the Red Death (1989) / Derhêner: Larry Brand, Jeffrey Delman û Senaryo: Daryl Haney Larry Brand

• Ligeia:

The Tomb of Ligeia (1964) / Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Robert Towne

The Tomb (2009) / Derhêner: Michael Staininger û Derhêner Jeff Most

[caption id="attachment_8049" align="aligncenter" width="602"] Edgar Allan Poe: Buried Alive
Executive Producer/Writer/Director: Eric Stange[/caption]

Fîlmên din ên ku ji çîrok û helbestên Edgar Allan Poeyî ji bo perdeya sînemayê hatine lê anîn:

The Sealed Room (The Sealed Door, Kurtefîlm,1909) / Derhêner: D. W. Griffith û Senaryo: Honoré de Balzac, Edgar Allan Poe, Frank E. Woods

The Gold Bug (France, 1910)

The Bells (1912)

Le système du docteur Goudron et du professeur Plume (Kurtefîlm, The Lunatics, 1913) / Derhêner: Maurice Tourneur û Senaryo: André de Lorde, Edgar Allan Poe

Der Student von Prag (The Student of Prague / A Bargain with Satan, 1913) / Derhêner: Stellan Rye û Senaryo: Hanns Heinz Ewers

Die braune Bestie (The Brown Beast, 1914) / Derhêner: Harry Peel û Senaryo: Harry Peel, Edgar Allan Poe

Pest in Florenz (The Plague of Florence, 1919) / Derhêner: Otto Rippert û Senaryo Fritz Lang

Annabell Lee (1921) / Derhêner: William J. Scully û Senaryo: Arthur Brilliant, Edgar Allan Poe(poem), Paul M. Sarazan

Призрак бродит по Европе (Prizrak brodit po Evrope / Spectre Haunts Europe, 1923) / Derhêner: Vladimir Gardin û Senaryo: Georgi Tasin, Edgar Allan Poe (story)

Der Student von Prag (The Student of Prague, 1926) / Derhêner: Henrik Galeen û Senaryo: Henrik Galeen, Hanns Heinz Ewers

The Crime of Dr. Crespi (1935) / Derhêner: John H. Auer û Senaryo: Lewis Graham, Edward Olmstead, John H. Auer

The Mystery of Marie Roget (1942) / Derhêner: Philip Rosen û Senaryo: Michel Jacoby

The Loves of Edgar Allan Poe (1942) - Derhêner: Harry Lachman (Jînenîgarîya Edgar Allan Poeyî)

Premature Burial (1962) / Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Charles Beaumont, Ray Russell

Tales of Terror (1962) / Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Richard Matheson, Edgar Allan Poe (Ji çîrokên The Black Cat, Morella û The Case of M. Valdemarê)

The Haunted Palace (1963) / Derhêner: Roger Corman û Senaryo: Charles Beaumont

Danza Macabra (Castle of Blood, 1964) - Derhêner: Antonio Margheriti, Sergio Corbucci

Tre passi nel delirio (Spirits of the Dead / Histoires extraordinaires, 1968) / Derhêner: Roger Vadim, Louis Malle, Federico Fellini û Senaryo: Roger Vadim, Pascal Cousin, Louis Malle, Clement Biddle Wood, Federico Fellini, Bernardino Zapponi

The Oblong Box (1969) / Derhêner: Gordon Hessler û Senaryo: Lawrence Huntington, Additional Dialogue: Christopher Wicking

An Evening With Edgar Allan Poe (1970) - Derhêner: Kenneth Johnson û Senaryo: Edgar Allan Poe, Kenneth Johnson , David Welch

Web of the Spider (1971) - Derhêner: Antonio Margheriti

                                                               (Stonehearst Asylum, 2014)

La mansión de la locura (The Mansion of Madness / Dr. Tarr's Torture Dungeon, 1973) / Derhêner: Juan Lopez Moctezuma û Senaryo: Carlos Illescas, Juan López Moctezuma, Gabriel Weisz

The Spectre of Edgar Allan Poe (1974) - Derhêner: Mohy Quandour

The Gold Bug (Rêzefîlmê Televîzyonê, 1980) - Derhêner: Robert Fuest

Vincent (Kurteanîmasyon, 1982) - Derhêner: Tim Burton

The Haunting of Morella (1990) / Derhêner: Jim Wynorski û Senaryo: R. J. Robertson, Jim Wynroski

Buried Alive (1990 theatrical film) / Derhêner: Gerard Kikoine û Senaryo: Jake Chesi, Stuart Lee

Fool's Fire (Fîlmê Televîzyonê, 1992) Derhêner: Julie Taymor û Senaryo: Edgar Allan Poe (story "Hop-Frog"), Julie Taymor

The Crow (1994) - Derhêner: Alex Proyas û Senaryo: David J. Schow

Šílení (Lunacy, 2005) / Derhêner û Senaryo: Jan Švankmajer

The Death of Poe (2006) - Derhêner: Mark Redfield

Nightmares from the Mind of Poe (2006) - Derhêner: Ric White

Eureka: The Mind Of Edgar Allan Poe (2008)

The Light-house (2009)

William Wilson (Kurtefîlm, 2011) - Derhêner: Michael Van Devere

Extraordinary Tales (2013) - Derhêner û Senaryo: Raul Garcia

O Homem das Multidões (The Man of the Crowd, 2013) / Derhêner: Marcelo Gomes, Cao Guimarães û Senaryo: Marcelo Gomes Cao Guimarães

Stonehearst Asylum (2014) / Derhêner: Brad Anderson û Senaryo: Joseph Gangemi

Terroir (Ji çîroka 'The Cask of Amontillado', 2014) / Derhêner û Senaryo: John Charles Jopson

Extraordinary Tales (2015) - Derhêner: Raul Garcia

Edgar Allan Poe: Buried Alive (Belgefîlm, 2016) - Derhêner: Eric Stange

The Lighthouse (2019) - Derhêner û Senaryo: Robert Eggers

Ji bo lîsteya hemû fîlmên ku ji berhemên Edgar Allan Poe lê hatine anîn: IMDb

https://sinemayaserbixwe.com/caven-rastin-u-xiyalan-edgar-allan-poe/

Çavkanî:

https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Films_based_on_works_by_Edgar_Allan_Poe

https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Allan_Poe_in_television_and_film

https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Allen_Poe_(film)

Sînemaya Serbixwe - www.sinemayaserbixwe.com