Nivîs: Rûmet Med
Hebû tune bû, demekê li herêmekê Qralek hebû. Ev Qral gelek çavbirçî û bêbext bû. Çavên wî ji bilî cil û bergên xwe tiştek din nedîdit. Siya wî ya tarî li ser axa hemû deverên herêmê, mîna ewrekî bêreng digeriya.
Rojekê, Qralê herêmê cîran, bi riya peyamnerê xwe peyamek jê re şandiye û gotiye ku ew ê di demeke nêzîk de were serdana te. Li ser xebera nû Qral di nav xwe de, xwe bi xwe demeke dirêj axivîye, “Ez ê di dema serdanî de çi cil û bergan li xwe bikim”.
Qral, zû bi zû gazî xizmetkarên xwe kiriye û gotiye, “Bila ji hemû deverên cîhanê ve xeber bişînin û bibêjin ku, “Ez cil û bergên wisa dixwazim ku li ser cîhanê divê bêhempa bibe û cêwîkên wê jî qet tune bin. Ger cildirûyeke/î wisa hebe ez ê wî/ê bikim xwedî dewlemendî û bextewar.”
Di demeke kurt de agahî li hemû deverên cîhanê gihîştiye û belav bûye. Cildirûyên herî baş ên dinyayê, yeko yeko hatine ji avahîya qesrê re, qor bi qor qala kar û kirinên xwe kirine û mînakên kincên xwe nîşan dane.. Lê belê Qral cil û bergên wan ên ku li ber destên wan, zêde ne ecibandiye.
Piştî vê rewşê, Qral bi awayekî bêsebr sekinîye û dotira rojê eşkerekiriye ku “Divê cil û bergên ku ji min re tên gelek baş û xweştir bibin.” Piçekî wext derbas bûye, di dawiyê de cildirûyekî ciwan hatiye, ketiye nava salona qesrê û derketiye li hemberê Qralî. Qral demeke kurt li wî nihêriye û pirsê xwe lê kiriye, “Ka bibêje cildirûyê ciwan, te ji min re çi anîye?” Cildirû bêyî bêhn didan û bilez bersiva xwe daye, “Ew cawê rengdar ê ku hûn di destê min de dibînin, min ji bo we anîye, qumaşekî taybet e û li ser rûyê cîhanê zû bi zû peyde nabe. Min dil heye ku ez ê vê qumaşê li gorî we bidirûnim ku hûn jî bibînin ku wê çi qas xweş bibe.”
Qral bi vê gotinan pir mat maye û nezaniye çi bike û bibêje. Cildirû gotina xwe berde wam kiriye, “Qralê mezin şertekî min heye”, Qral bersivandiye û gotiye, şertê te çi ye cildûrê ciwan? Wî bersiv daye, “heta ku ez cil û bergên we xilas bikim divê tu kesî têkilî ji karê min re nebin û bêdengî dixwazim.” Qral, li ser vê gotinan hinek kêfxweş bûye, şertên Cildirûyê qebûl kirine. Du kîsikê ku têde tijî zêr in ji bo heqê destpêkirina karê weke diyarî jê re daye û paşê gotiye, “Divê karê xwe zû xilas bike.”
Cildirûyê ciwan yekser dest bi karê xwe kiriye û piştî sê rojan ji Qralî du kîsikên zêr ên din jî xwestine û Qral xwesteka ciwanê bi cih anîye. Li ser vê rewşê rojan û hefteyekê derbas bûye, meraqa Qralî her ku diçe zêdetir bûye û ew pêşî serokwezîrê xwe li cem Cildirûyî rêkirîye, wî çûye û bi hêdîka ketiye mezela xebatkirinê, lê belê wî çi bibîne, ji nişka ve dîtiye ku mezela xebatkirinê vala ye û wî nikariye li ser vê rewşê çi bibêje û çawa rave bike. Cildirû hatina Serokwezîrî bihîstîye û wî dîtiye ku di destên wî de çi tişt tune, ji serokwezîr re pirsiye, “Cil û berg çawa bûye, li gorî te Qralê mezin jî vê kincê biecibîne?” Serokwezîr li ser pirsa wî, kêliyekê di cihê xwe de heyîrî maye, lê ji bo ku nekeve rewşeke xirab û pêşkenî bêdil gotiye ku “Erê te gelek baş çêkirîye, destên te sax bin”. Wî, ji mezelê derketîye û çûye li ba Qral. Qral bi çavên meraqdar pirsîye, “Cil û bergê min çawa xuya dike?” Serokwezîr wiha bersivandiye, “Qralê min, ew gelek baş bûye, min di umr û jiyanê xwe de cil û bergê ev qas xweş nedîtibû. Ew tam li gorî we ye, li ser xêrê be. Piştre Serokwezîrî ji bo dîtina cil û bergê Wezîrê xwe rêkiriye, ew jî çûye û dîtiye ku li mezelê çi tişt diyar nake, hatiye û li ser cil û bergê Qralî heman tiştan gotiye.
Herî dawî jî Qral çûye mezela xebatkirinê û dîtiye ku Cildirûyê ciwan di hundur de bêrawest û bêwestan karê xwe dike, lê belê Qral li mezelê ji bilî valahîyê tiştek din nedîtiye. Qral ji nişka ve pirsîye, “Te ev qas demê rûniştiye û çi tişt nekiriye, ez vê du kîsikê tijî zêr in cihê beredayî didime ji bo te?” Cildirû bîskek bêdeng maye, bi rewşeke jixwebawer gotiye, “Qralê mezin, ev qumaşî di destên min de, bi tenê mirovên biaqil dikarin bibînin, ka binêrin çiqas xweş û nerm e, neqşên wê resen in, bila bi destên xwe re bigirin, ma ne welê ye?” Qral dîsan mat maye û nezaniye çi bibêje. Wî, ji bo nekeve rewşeke ecêb, weke bêdil ew jî gotiye, “Belê belê pir xweş bûye, bi taybetî ji neqşên wê gelek baş in, min pêşdetir tişteke wiha ne dîtibû” û ji odê derketiye.
Cil û bergê nû yê Qralî li herêmê di devên hemû kesan de belav bûye. Li herêmê hin kes gotine ku bi tenê kesên biaqil dikarin cil û bergên Qralî bibînin û ji ber ku ew bi qumaşekî cuda re hatiye çêkirin. Her ku diçe meraqên hemû kesan zêde bûne.
Di dawiyê de roja serencam hatiye û amadekariyan jî temam bûne. Gelê herêmê kom bûne. Cildirûyê ciwan, cil û bergên li ser Qralî derxistine û wekî ku di destên wî de hebûya cil û bergên nû, li wî kiriye. Pişt re jî gotiye, “Cil û bergên we gelek xweş bûn Qralê mezin, ew gelek li we hatî..”
Qral ji bo gotinên Cildirûyê ciwan, bêdil û bi awayekî şaşbûyî sekiniye, spas kiriye û gotiye ku “Destên te sax bin, gelek xweş û baş bûye..” Qralî bi cil û bergê xwe yên nû re derketiye li derveyî qesrê. Gelên ku gava Qralî dîtine gelek heyirî mane û pêşî bi çavên xwe bawer nekirine. Qralî di vê rewşê de li herêmê geriyaye, lê tu kesan nikarine ji Qral re rastiyê bibêjin, di nav xwe de kenîne.
Qral demekê li kolanên herêmê geriyaye, ji nişka ve dengê zarokekê piçûk hatiye bihîstin û tilîya xwe ber bi jorê ve rakiriye û di nav bêdengiyê de gotiye, “Qral Tazî!..”
Piştî gotina zarokê piçûk, dengên ken û bişirîna gelê belav bûne. Qral di cihê xwe de wek mat mayî, bedena xwe bi destên xwe ve veşartiye û hema bêdeng rawestiye…
Nivîskarê çîroka resen: Hans Christian Andersen
*Ev çîrok cara yekem di Tîrmeha 2018ê de hate nivîsandin û di 2019ê de di e-pirtûka Rûmet Medî ya bi navê “Dilê Xwezayê” de hatibû weşandin ku hin hevokên çîrokê hatin serastkirin û ji nû ve hate amadekirin.
Çavkanî: https://theraisingofkurds.com/cirokeke-nejibir-qral-tazi/
