26 Ekim 2025 Pazar

Çîrokên winda yên Harper Leeyê piştî 70 salan hatin weşandin

Nûçe: Rûmet Med

Heşt kurteçîrokên nû yên wêjekara navdar Harper Leeyê derketin holê û bi navê "The Land of Sweet Forever'" weke pirtûk hatin weşandin. Li gorî rexnegirên wêjeyê, kurteçîrokên ku nû hatine dîtin, bingeha hin temayên romana "To Kill a Mockingbird"ê jî dihewînin, destpêka serpêhatîya nivîskarîya Harper Leeyê nîşan dide û çavderîyên nivîskareke ciwan dide der.

Heşt kurteçîrokên nivîskar Harper Leeyê, piştî mirina wê hatin dîtin û ragihandin ku kurteçîrokên nivîskarê di salên 1950an de di mala wê de hatine nivîsandin. Pirtûka kurteçîrokan a Leeyê bi pêşgotina nivîskara jînenigarîyê Casey Cep re bi navê "The Land of Sweet Forever: Stories and Essays' (21ê Cotmehê) ji aliyê Weşanên Harper ve hate çapkirin. Nivîskar Casey Cep di nivîsa xwe ya rojnameya The Guardianê de got, "Van metnan, şopên dema nivîskareke ku li dengê xwe digere dihewîne." 

Harper Lee di meha Reşemîya 2016ê de di 89 saliya xwe de çû ser dilovanîya xwe. Berî mirina nivîskarê romana wê ya bi navê “Go Set a Watchman” hatibû weşandin. 

"To Kill a Mockingbird" (1960) yek ji berhemên sereke yên wêjeya Amerîkayê tê qebûl kirin û qala çîroka mirovekî çermreş dike. "To Kill a Mockingbird" ji aliyê wergêr Ekrem Koçbaşî ve bi navê "Kuştina Çivîkan" ji bo Kurdîya Kurmancî hate wergerandin û îsal ji Pall Weşanê hate weşandin. 

Romana "To Kill a Mockingbird", Xelata Pulitzerê girtibû, di 1962yê de wek fîlmê sînemayê hatibû kişandin û Xelatên Oscarê (Gregory Peck, Lîstikvanê Herî Serketî) û (Horton Foote, Senaryoya Lêanîn a Herî Serketî) û Xelatên Gilovera Zêrîn jî têde ji gelek festîval û bernameyên sînemayê xelat girtibû. Roman, heta niha ji bo bi dehan zimanan hate wergerandin û li seranserê cîhanê ji zêdetirî 42 milyon kopî hatibû firotin.  

Çavkanî: Edebiyat Haber

9 Ekim 2025 Perşembe

Nobel Edebiyat Ödülü açıklandı

 

Haber: Rûmet Med 

Macar edebiyatçı László Krasznahorkai bu seneki Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi oldu. İsveç Akademisi yaptığı açıklama ile "sanatın gücünü yeniden teyit eden etkileyici ve vizyoner eserleri” nedeniyle yazar László Krasznahorkai'nın 2025 Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldüğünü duyurdu. 

László Krasznahorkai'nın bazı eserleri: "Sátántangó", "Az ellenállás melankóliája" (1989), "Az urgai fogoly" (1992), "Háború és háború" (1999), "Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó" (2003) "Rombolás és bánat az Ég alatt" (2004) "Seiobo járt odalent" (2008), "Báró Wenckheim hazatér" (2016),  Herscht 07769, (Ottilie Mulzet, 2021), "Zsömle odavan" (2024).*

Sátántangó (1994) filminden 

Edebiyatçı Krasznahorkai, usta yönetmen Béla Tarr'ın Kárhozat (1988), Sátántangó (1994), Werckmeister harmóniák (2000), A Londoni férfi (2007) ve A torinói ló (2011) filmlerinin senaristliğini de üstlenmişti. Yazar, roman dışında birçok hikaye kitabı da yazdı ve şimdiye kadar birçok edebiyat ödülünü kazandı.**

Yazar Krasznahorkai, yaklaşık 1 milyon dolar para ödülü ile altın madalya kazandı. Altın madalya 10 Aralık'ta İsveç'in başkenti Stokholm'de düzenlenecek bir törenle yazara takdim edilecek. Nobel Edebiyat Ödülü'nü geçen yıl Güney Koreli yazar Han Kang kazanmıştı. 

Tıb, fizik ve kimya alanlarındaki Nobel Ödülleri hafta başından itibaren açıklandı. Nobel Barış Ödülü'nün ise yarın açıklanacağı duyuruldu. Nobel Ekonomi Ödülü de İsveç Merkez Bankası sponsorluğunda veriliyor ve 13 Ekim'de açıklanacak. 

Nobel Ödülleri, İsveçli bilim insanı ve mucit Alfred Nobel'in vasiyeti üzerine 1901 yılından bu yana her yıl, insanlığa önemli katkılarda bulunan kişilere ya da kurumlara veriliyor. Her sene Ekim ayında açıklanan Nobel Ödülleri, 10 Aralık'ta Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümünde, İsveç'in başkenti Stokholm'de ve Norveç'in başkenti Oslo'da gerçekleştirilen törenlerle takdim ediliyor.  

Nobel Edebiyat Ödülü: Dünyanın en önemli edebiyat ödüllerinden biri kabul edilen Nobel Edebiyat Ödülü, 1901 yılından bu yana İsveç Akademisi tarafından takdim ediliyor. Nobel Edebiyat Ödülü, Nobel Edebiyat Komitesi üyeleri tarafından seçilmektedir. 

Nobel Edebiyat Ödülü kazanan yazarların listesi: https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Nobel_laureates_in_Literature 

Kaynak: NobelPrize

https://www.bbc.com/turkce/articles/czjvxvzj0jro

Xelata Nobelê ya Wêjeyê diyar bû

Nûçe: Rûmet Med 

Nivîskarê Macar László Krasznahorkai îsal Xelata Wêjeyê ya Nobelê (2025) girt. Akademîya Swêdê ragihand ku, nivîskar ji ber "Berhemên wî yên bandorker û vîzyoner ku hêza hunerê ji nû ve teyîd dike" hêjayî Xelata Nobelê ya Wêjeyê hate dîtin. 

Hin berhemên László Krasznahorkai: "Sátántangó", "Az ellenállás melankóliája" (1989), "Az urgai fogoly" (1992), "Háború és háború" (1999), "Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó" (2003) "Rombolás és bánat az Ég alatt" (2004) "Seiobo járt odalent" (2008), "Báró Wenckheim hazatér" (2016),  Herscht 07769, (Ottilie Mulzet, 2021), "Zsömle odavan" (2024).*

Ji fîlmê Sátántangó (1994)

Wêjekar László Krasznahorkai senarîstîya fîlmên derhênerê hoste Béla Tarrî yên Kárhozat (1988), Sátántangó (1994), Werckmeister harmóniák (2000), A Londoni férfi (2007) û A torinói ló (2011) jî kirine. Nivîskar ji bilî romanan gelek pirtûkên çîrokan jî nivîsandine û heta niha gelek xelatên wêjeyê girtine.**

Wêjekar Krasznahorkai, xelata pereyê (nêzîkî 1 mîlyon dolar) û medalyaya zêrîn qezenc kir. Medalyaya zerîn a László Krasznahorkaiyî di 10ê meha Berfanbara 2025ê de li Stokholma Swêdê dê bi merasimek bê dayîn. Sala par nivîskara Koreya Başûr Han Kang Xelata Wêjeyê ya Nobelê girtibû. 

Ji destpêka hefteyê bi vir de Xelatên Nobelê yên tib, fizîk û kîmyeyê hatin eşkerekirin. Xelata Nobelê ya Aştî jî dê sibê bê ragihandin. Xelata Nobelê ya Aborî jî bi piştgirî û sponsorîya Bankaya Navendî ya Swêdê ve tê dayîn û di 13ê Cotmehê de dê bê eşkerekirin. 

Xelatên Nobelê, ji ber wesyeta zanyar û nûvekarê Swêdî Alfred Nobelî, ji sala 1901ê bi vir de her sal ji bo mirovên an jî sazîyên ku xizmetên girîng ên mirovahîyê dikin, têne dayîn. Xelatên Nobelê her sal di meha Cotmehê de têne eşkerekirin û di 10ê Berfanbarê de di salvegera mirina Alfred Nobelî de, li Stokholma Swêdê û li Osloya Norwecê bi merasiman têne dayîn. 

Xelata Nobelê ya Wêjeyê: Xelata Nobelê ya Wêjeyê an jî Xelata Nobelê ya Edebiyatê yek ji xelatên herî girîng ên wêjeyê tê qebûlkirin û ji sala 1901ê û vir ve tê dayîn. Xelata Nobelê di bin sîwana Akademiya Swêdê de, ji aliyê Komîteyeke Wêjeyê ya Nobelê ve tê hilbijartin. 

Lîsteya xelatgirên Xelata Nobelê ya Wêjeyê: https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Nobel_laureates_in_Literature 

Çavkanî: NobelPrize

https://www.bbc.com/turkce/articles/czjvxvzj0jro